مبنای قانونی طلاق و اثبات «فروپاشی ازدواج»

طبق بند ۱ ماده ۸ قانون طلاق کانادا (Divorce Act, s. 8(1))، دادگاه صالح صرفاً در صورتی مجاز به صدور حکم طلاق است که فروپاشی ازدواج (Breakdown of marriage) را احراز کند. طبق بند ۲ ماده ۸، این فروپاشی منحصراً از ۳ طریق قانونی زیر قابل اثبات است:

• جدایی حداقل یک‌ساله: زوجین پیش از صدور حکم نهایی دست‌کم به مدت یک سال مجزا از یکدیگر زندگی کرده باشند و این جدایی در زمان آغاز دادرسی نیز استمرار داشته باشد (شایع‌ترین دلیل).
• زنا (Adultery): اثبات رابطه زناشویی خارج از چارچوب ازدواج توسط یکی از زوجین پس از وقوع عقد.
• بی‌رحمی جسمی یا روانی (Cruelty): رفتار فیزیکی یا روحی شدید و غیرقابل‌تحمل یکی از طرفین که ادامه زندگی مشترک را ناممکن سازد.

صلاحیت قضایی و شرط اقامت یک‌ساله

بر اساس بند ۱ ماده ۳ قانون فدرال، دادگاه یک استان تنها در صورتی صلاحیت رسیدگی به دادخواست طلاق را دارد که دست‌کم یکی از زوجین حداقل یک سال متوالی بلافاصله پیش از ثبت دادخواست، اقامت معمول (Habitual Residence) در همان استان یا قلمرو داشته باشد. تابعیت کانادایی یا ثبت سند ازدواج در کانادا به‌تنهایی برای ایجاد صلاحیت دادگاه استانی کفایت نمی‌کند.

تکالیف قانونی دادگاه و زمان نفوذ حکم طلاق

• بررسی امکان سازش: طبق ماده ۱۰، دادگاه موظف است امکان مصالحه و آشتی میان طرفین را ارزیابی کند مگر مواردی که این بررسی آشکارا نامناسب باشد.
• توقف طلاق در صورت عدم تأمین حقوق فرزندان: بر اساس بند ۱(b) ماده ۱۱، چنانچه ترتیبات مالی معقول و کافی برای حمایت از فرزندان پیش‌بینی نشده باشد، دادگاه مجاز است صدور حکم طلاق را متوقف کند.
• زمان لازم‌الاجرا شدن: بر پایه ماده ۱۲ قانون طلاق، حکم صادرشده در حالت عادی از روز سی‌ویکم پس از صدور رأی نافذ و قطعی می‌شود.

اصل منافع عالیه کودک (Best Interests of the Child)

طبق ماده ۱۶ اصلاحی قانون طلاق، تمامی تصمیمات پیرامون «زمان والدگری» (Parenting Time) و «مسئولیت تصمیم‌گیری» منحصراً بر پایه منافع عالیه کودک اتخاذ می‌شود. دادگاه فاکتورهای زیر را ارزیابی می‌کند:

• نیاز به ثبات در زندگی و رابطه عاطفی کودک با هر یک از والدین؛
• دیدگاه‌ها و ترجیحات کودک با توجه به سن و میزان بلوغ او؛
• توانایی هر والد در برقراری ارتباط مؤثر پیرامون امور تربیت فرزند؛
• وجود هرگونه سابقه خشونت خانوادگی و اثر مستقیم آن بر ایمنی و سلامت روان کودک؛
• پیشینه فرهنگی، زبانی و مذهبی کودک.

حمایت مالی از فرزند و همسر

۱. نفقه و حمایت مالی از فرزند (Child Support – ماده ۱۵.۱): محاسبه این مبلغ بر اساس «دستورالعمل فدرال حمایت از فرزند» و بر مبنای درآمد، تعداد فرزندان و زمان والدگری صورت می‌پذیرد. هدف این پرداختی تأمین نیازهای عینی کودک است نه تنبیه یکی از والدین.

۲. حمایت مالی از همسر (Spousal Support – ماده ۱۵.۲): دادگاه می‌تواند با توجه به طول مدت زندگی مشترک، تقسیم نقش‌ها در دوران تأهل، و خسارت‌های اقتصادی ناشی از فروپاشی پیوند، پرداخت مبلغ یکجا یا ادواری را معین سازد. سوءرفتار اخلاقی یکی از زوجین در زندگی زناشویی به‌خودی‌خود مبنایی برای تعیین یا حذف این حمایت محسوب نمی‌شود.

تفکیک صلاحیت در تقسیم اموال: تقسیم دارایی‌ها، املاک خانوادگی، پس‌اندازها و بدهی‌ها تحت شمول قانون فدرال طلاق قرار ندارد و مستقیماً تابع قوانین استانی (Family Law Act در هر استان) است.