صرف وجود ناامنی در کشور مبدأ برای قبولی پناهندگی کانادا کافی نیست، زیرا بر اساس مواد ۹۶ و ۹۷ قانون حفاظت از مهاجرت و پناهندگی کانادا (IRPA)، دادگاه باید مطمئن شود که این خطرات عمومی دقیقاً با وضعیت فردی شما پیوند دارد و زندگی شخص شما را تهدید میکند. به همین دلیل، بررسی دقیق پرونده همراه با یک وکیل پناهندگی به کانادا در دفتر وکالت پکس لا اهمیت مییابد؛ چرا که وجود اخباری مانند بدرفتاری پلیس، درگیریهای سیاسی یا نقض حقوق بشر بسیار مهم است، اما قاضی یا افسر پرونده تنها به خاطر نامناسب بودن اوضاع یک کشور پناهندگی نمیدهد، بلکه بررسی میکند آیا شما شخصاً هدف آزار هستید، آیا دولت کشور خودتان امکان حمایت عملی از شما را دارد یا خیر، و آیا میتوانستید در شهر امن دیگری در همان کشور زندگی کنید یا نه.
فهرست مطالب این راهنما
- پاسخ ساده: چرا صرف ناامنی در کشور مبدأ کفایت نمیکند؟
- تفاوت ساده دو مسیر اصلی پناهندگی در قانون کانادا (جدول مقایسه)
- ارتباط خطر گروهی با وضعیت شخصی شما
- ماجرای حمایت دولتی؛ چرا شکایت نکردن پرونده را به خطر میاندازد؟
- گزینه جابهجایی داخلی: آیا میشد به شهر دیگری رفت؟
- آمار عمومی در برابر واقعیت زندگی شخصی
- راهنمای جمعآوری مدارک کشوری برای پرونده پناهندگی
- پرسشهای متداول درباره پناهندگی کانادا و شرایط کشور
تفاوت ساده دو مسیر اصلی پناهندگی در قانون کانادا (جدول مقایسه)
در بررسی دعاوی پناهندگی، همواره توضیح داده میشود که قوانین کانادا ادعاها را به دو بخش جداگانه تقسیم میکنند و نوع مدارکی که برای هر بخش نیاز دارید با هم متفاوت است:
| موضوع بررسی | ماده ۹۶ (پناهنده کنوانسیون) | ماده ۹۷(۱)(b) (شخص نیازمند به حمایت) |
|---|---|---|
| دلیل اصلی خطر چیست؟ | نژاد، مذهب، ملیت، عقیده سیاسی یا عضویت در گروه اجتماعی خاص. | خطر شکنجه، خطر مرگ، یا بدرفتاری و مجازاتهای ظالمانه. |
| چقدر باید خطر را ثابت کنید؟ | کافی است نشان دهید یک «احتمال جدی» برای آزار وجود دارد. | باید نشان دهید که احتمال رخ دادن خطر «بیشتر از رخ ندادن آن» است. |
| آیا خطر میتواند عمومی باشد؟ | میتواند گروه شما را هدف بگیرد، حتی اگر اعضای زیادی داشته باشد. | خیر؛ خطر نباید خطری باشد که عموم مردم در آن کشور با آن روبهرو هستند. |
| خطر در کجای کشور است؟ | در کل کشور سنجیده میشود و امکان زندگی در شهر دیگر هم بررسی میگردد. | باید مشخص شود که این خطر شخصی در تمام خاک آن کشور متوجه شماست. |
ارتباط خطر گروهی با وضعیت شخصی شما
بر اساس ماده ۹۶، شما باید نشان دهید که ترسی واقعی و موجه از آزار دارید. اخبار و شواهد کشور مبدأ نشان میدهند که با افراد شبیه شما چه برخوردی میشود. دادگاه فدرال کانادا در پرونده Fodor v. Canada (Citizenship and Immigration) نکته بسیار مهمی را روشن کرده است:
متقاضی میتواند ترس از آزار را با ارائه شواهد مربوط به نحوه برخورد با افراد دارای وضعیت مشابه خود اثبات کند و لازم نیست ثابت کند که خطر متوجه او، از خطر متوجه سایر افراد یا سایر اعضای گروهش بیشتر است (پرونده Fodor، بند ۱۹).
اما دقت کنید: شما حتماً باید توضیح دهید که چرا این مدارک به شما مربوط است. اگر در اخبار آمده باشد که اعضای یک گروه مذهبی یا اجتماعی خاص صرفاً به خاطر همان هویت بازداشت میشوند، نشان دادن اینکه عضو آن گروه هستید ممکن است کفایت کند. ولی اگر خطر به فعالیت سیاسی، شهر محل زندگی یا کارهای قبلی شما ربط دارد، باید مدارک بیشتری بیاورید تا ثابت شود شرایط نامناسب کشور دقیقاً روی پرونده شما اثر میگذارد (بندهای ۳۸ و ۴۲ همان حکم).
ماجرای حمایت دولتی؛ چرا شکایت نکردن پرونده را به خطر میاندازد؟
یکی از دلایل رد شدن پروندهها این است که تصمیمگیرنده میپرسد: «چرا به پلیس کشور خودت مراجعه نکردی؟» بر اساس قانون کانادا، فرض اولیه این است که هر دولتی میتواند امنیت شهروندانش را تأمین کند. در پرونده Boussaidi v. Canada (Citizenship and Immigration)، دادگاه دو اصل مهم را بیان کرد:
- شما باید با شواهد «مرتبط، قابل اعتماد و قانعکننده» ثابت کنید که دولت کشورتان نمیتواند یا نمیخواهد از شما محافظت کند (بند ۱۴).
- حمایت دولت لازم نیست بینقص باشد؛ اگر پلیس یا دستگاه قضایی با وجود تمام کاستیها در عمل و در واقعیت خدمات امنیتی حداقلی ارائه میدهد، دادگاه آن را کافی تلقی میکند (بند ۱۸).
بنابراین در شرایط عادی، شما باید نشان دهید که تلاش معقولی برای کمک گرفتن از مراجع قانونی انجام دادهاید. البته استثنا هم وجود دارد: اگر خود مأموران دولتی عامل خطر باشند و ترس شما از خود حکومت باشد، یا اگر رفتن پیش پلیس شما را مستقیماً در خطر جانی قرار دهد، معافیت دارید و نیازی به مراجعه به نهادها نبوده است (بند ۱۶ حکم مذکور).
گزینه جابهجایی داخلی: آیا میشد به شهر دیگری رفت؟
اداره مهاجرت یا دادگاه همیشه این سوال را بررسی میکند که آیا میتوانستید با نقل مکان به یک شهر یا استان دیگر، در امنیت بمانید؟ در پرونده Gurung v. Canada (Citizenship and Immigration)، دادگاه اعلام کرد که باید به دو سوال پاسخ داده شود:
- آیا در شهر مقصد پیشنهادی، احتمال جدی آزار یا خطر جانی برای متقاضی وجود دارد؟
- آیا با در نظر گرفتن همه شرایط شخصی متقاضی، منطقی و عملی است که انتظار داشته باشیم در آن شهر مستقر شود و زندگی کند؟ (بند ۱۱).
در پرونده مهم Ranganathan نیز توضیح داده شده که قاضی باید هم موقعیت فردی شما و هم اوضاع واقعی آن کشور را بررسی کند (بند ۱۳). نمیتوان بر اساس حدس و گمان ادعا کرد که جابهجایی ممکن نیست؛ بلکه باید «شواهد واقعی و ملموس» بیاورید که نشان دهد زندگی یا امنیت شما در آن شهر دوم نیز به خطر میافتد یا افرادی که دنبال شما هستند به آنجا هم دسترسی دارند (بند ۱۵).
آمار عمومی در برابر واقعیت زندگی شخصی
گزارشهای خبری و آماری میتوانند نشان دهند که آیا روایت شما باورپذیر و منطقی است، اما اعداد کلی وضعیت شما را ثابت نمیکنند. در پرونده Al Dya v. Canada (Citizenship and Immigration)، دادگاه صراحتاً هشدار داد که تصمیمگیرنده نباید «احتمال کلیِ رخ دادن یک اتفاق در یک کشور» را با احتمال رخ دادن آن برای یک شخص خاص اشتباه بگیرد (بند ۳۵).
همچنین تصمیمگیرندگان دادگاه اجازه ندارند فقط مدارکی را ببینند که علیه شماست. طبق پرونده Ngabo v. Canada (Citizenship and Immigration)، دادگاه تأکید کرده است که مراجع رسیدگیکننده «باید شواهدی را که با نتیجهگیری آنها تناقض دارد در نظر بگیرند» (بند ۲۰). این اصل حقوقی خصوصاً زمانی اهمیت دارد که به تازگی تحولات خطرناکی در کشورتان رخ داده باشد و تصمیمگیرنده بخواهد آن تغییرات را نادیده بگیرد.
راهنمای جمعآوری مدارک کشوری برای پرونده پناهندگی
برای اینکه مدارک و شرایط نامناسب کشور مبدأ بتواند به قبولی پرونده شما در کانادا کمک کند، این سه نکته ساده را در پرونده خود رعایت کنید:
- گزارشها را هدفمند انتخاب کنید: هر گزارش یا خبری که ارائه میدهید باید دقیقاً پاسخی به یکی از بندهای قانونی باشد؛ مانند اثبات وضعیت بد همگروهیهایتان، اثبات ناتوانی پلیس شهرتان، یا عدم امنیت در شهر مقصد دیگر.
- به تاریخ و مکان مدارک دقت کنید: اسناد و اخباری را ارائه دهید که دقیقاً مربوط به شهر و زمان حضور شما یا افراد مشابه شما باشد.
- اخبار را به مدارک شخصی وصل کنید: نامهها، احضاریهها، عکسها یا پیامهای شخصی خود را در کنار گزارشهای معتبر حقوق بشری بگذارید تا نشان دهید وضعیت بد کشور، دقیقاً متوجه شخص شما شده است.
پرسشهای متداول درباره پناهندگی کانادا و شرایط کشور
چرا فقط شلوغی، جنگ یا ناامنی در کشور برای قبولی پناهندگی کانادا کافی نیست؟
زیرا قوانین کانادا خطرات عمومی را از خطرات شخصی جدا میکنند. شما باید نشان دهید که خطر متوجه شخص یا گروه شماست، نه اینکه صرفاً شرایط عمومی زندگی در آن جامعه دشوار است.
آیا باید ثابت کنم که خطرم از بقیه اعضای همگروهم بیشتر است؟
خیر، بر اساس حکم Fodor نیازی به اثبات خطر بالاتر نسبت به سایر اعضا ندارید؛ کافی است وابستگی واقعی خود به آن گروه و وضعیت مشابه اعضا را نشان دهید.
چرا نمیتوانیم صرفاً بگوییم پلیس کشورمان ناکارآمد یا ضعیف است؟
طبق حکم Boussaidi، قانون فرض میکند پلیس کشورها قادر به حفظ نظم است. نشان دادن نقصهای اداری کفایت نمیکند و باید با شواهد قوی ثابت کنید که مراجع در عمل هیچ محافظتی ایجاد نمیکنند.
اگر اداره مهاجرت بگوید میتوانستید در شهر دیگری زندگی کنید چه میشود؟
باید با تکیه بر پروندههای Gurung و Ranganathan ثابت کنید که در آن شهر هم خطر جانی و آزار وجود دارد، یا رفتن به آن شهر به دلایل مستند و عینی امنیت و حیات شما را تباه میکند.
اگر تصمیمگیرنده مدارک مهمی که ارائه کردیم را نخواند چه میشود؟
طبق قاعده پرونده Ngabo، اگر اسناد معتبری که علیه نتیجهگیری اداره مهاجرت است نادیده گرفته شوند، تصمیم اتخاذشده دارای اشکال قانونی بوده و در دادگاه فدرال قابل لغو است.
0 Comments