امور حقوقی مهاجرت و پناهندگی
زمان مطالعه
۴ دقیقه
بررسی پروندههای مهاجرتی متقاضیانی که دوره ضرورت خود را در ایران گذراندهاند، تحت تأثیر رویکرد جدید موضوع سربازی سپاه دادگاه فدرال کانادا وارد مرحله نوینی شده است. بر اساس آخرین رویه قضایی، این پروندهها به دو دسته اصلی یعنی عدمپذیرش امنیتی و پروندههای تأخیر تقسیم شدهاند. ما در دفتر حقوقی پکس لا (Pax Law Corporation) به طور مستمر این تغییرات قضایی را تحلیل میکنیم تا متقاضیان مسیر دقیق قانونی خود را بشناسند.
این پروندهها عمدتاً شامل دو بخش هستند: پروندههای ماهوی عدمپذیرش امنیتی و پروندههای تأخیر و مانداموس. برای درک بهتر پیشزمینه و پیشینه این موضوع، میتوانید مقاله دیگر ما را با عنوان خدمت سربازی سپاه و مهاجرت به کانادا: آیا هنوز میتوانید در کانادا بمانید؟ مطالعه کنید.
بر اساس آخرین رویه قضایی، بررسی موضوع سربازی سپاه دادگاه فدرال کانادا را در دو مسیر مجزا و مشخص جلو میبرد که شناخت آنها برای هر متقاضی ضروری است:
مهمترین خبر در بخش ماهوی مرتبط با موضوع سربازی سپاه دادگاه فدرال مربوط به رأی Vadiati v. Canada (Citizenship and Immigration), 2025 FC 1859 است که از طریق پایگاه داده حقوقی CanLII نیز قابل رهگیری است. دادگاه در این پرونده، تصمیم افسر مبنی بر رد اقامت دائم را تأیید کرد. دادگاه صراحتاً اعلام داشت که خدمت اجباری دو ساله میتواند به معنای عضویت تفسیر شود.
دادگاه در پاراگراف ۲۱ این رأی آورده است:
“Based on the Applicant’s admission that he was a conscript soldier in the IRGC for two years, the IRCC officer determined that his membership in the IRGC was established under paragraph 34(1)(f)”
یعنی بر اساس اقرار متقاضی به دو سال خدمت وظیفه، عضویت او احراز شده است. همچنین در پاراگراف ۲۲ تاکید شده که واژه “عضو” در این بند قانونی باید به صورت موسع و گسترده تفسیر شود:
“the term ‘member’ in paragraph 34(1)(f) should be interpreted broadly”
بنابراین، جهتگیری فعلی دادگاه این است که صرف اقرار به خدمت، حتی به عنوان سرباز وظیفه، برای احراز شرط عضویت و رد پرونده کافی تلقی میشود.
بسیاری از متقاضیان استدلال میکنند که خدمت آنها اختیاری نبوده و ناشی از قوانین سربازی اجباری در ایران بوده است. با این حال، در موضوع سربازی سپاه دادگاه فدرال در رأی Vadiati (2025) موضع بسیار سختگیرانهای در قبال دفاع «اجبار» یا «اکراه» اتخاذ کرده است.
طبق پاراگراف ۲۷ این رأی، استدلال متقاضی درباره اجبار رد شد، چرا که عواقب امتناع از خدمت به سطح خطر جانی نرسیده است:
“duress is not an applicable defence in this case because the applicant has not demonstrated that the potential consequences of failing to serve in the IRGC, such as imprisonment, imposition of fines, an extension of military service, and limitations on future employment and civil rights, meets the high threshold of imminent danger of death of bodily harm in cases of duress”
دادگاه معتقد است عواقبی چون زندان، جریمه، تمدید خدمت یا محرومیتهای اجتماعی، آستانه بالای خطر فوری مرگ یا صدمه شدید بدنی را برآورده نمیکنند. به همین دلیل در پاراگراف ۳۹ نتیجه گرفت متقاضی نتوانسته خطایی در تصمیم افسر اداره مهاجرت پیدا کند.
علیرغم سختگیری در اصل ماهیت پرونده، وضعیت پروندههای سربازی سپاه دادگاه فدرال در خصوص معطلیها و تأخیرهای طولانی ناشی از بررسی امنیتی متفاوت است و دادگاه گاهی به نفع متقاضیان رأی صادر میکند. جزئیات قوانین مربوط به روند دادگاهها را میتوانید در وبسایت رسمی Federal Court of Canada بررسی کنید.
در رأی Vadiati v. Canada (Citizenship and Immigration), 2024 FC 1056، دادگاه با وجود نگرانیهای امنیتی، دستور مانداموس صادر کرد و به IRCC ۹۰ روز فرصت داد تا تصمیم بگیرد. دادگاه در پاراگراف ۱۷ اعلام کرد تأخیر صورت گرفته غیرمنطقی است. نکته کلیدی در پاراگراف ۱۹ آمده است که نشان میدهد بررسی امنیتی نمیتواند بهانه ابدی دولت باشد:
“The granting of permanent residence to the Applicant would not necessarily have to abort or abbreviate the investigation, and if the investigation results in a finding of inadmissibility on the basis of s. 34(1)(f), the Respondent could still take steps to enforce the inadmissibility by removing the Applicant’s permanent resident status. The security investigation, therefore, is not a satisfactory justification for the delay.”
همین رویکرد در رأی جدیدتر Khajir v. Canada (Citizenship and Immigration), 2026 FC 258 تکرار شد. متقاضی اعلام کرده بود که بین سالهای ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۵ در واحد ساختمانی سپاه خدمت کرده است (پاراگراف ۵). دادگاه در پاراگراف ۲۴ اعلام کرد دولت توضیح مناسبی برای تأخیر ارائه نداده است و سپس در پاراگراف ۲۲ حکم داد که اداره مهاجرت (IRCC) باید ظرف ۹۰ روز بررسی عدم پذیرش را نهایی کند.
اما متقاضیان در همه پروندههای تأخیر برنده نمیشوند. در پرونده Doust v. Canada (Citizenship and Immigration), 2025 FC 1546، دادگاه مانداموس را رد کرد، زیرا اداره مهاجرت درست قبل از جلسه دادگاه، یک نامه رویه منصفانه (PFL) فرستاده و جزئیات نگرانی خود را مطرح کرده بود (پاراگراف ۹ و ۱۰). دادگاه در پاراگراف ۲۴ نتیجه گرفت این نامه توجیه رضایتبخشی برای تأخیر است.
این رویکرد در پرونده ویزای توریستی Cheloei v. Canada (Citizenship and Immigration), 2025 FC 820 نیز دیده میشود. دادگاه در پاراگراف ۲۳ خاطرنشان کرد که دولت در حال برداشتن گامهایی برای پیشبرد پرونده است و در پاراگراف ۲۸ هشدار داد که نباید با دستور مانداموس روند بررسیهای امنیتی را مختل کرد. بنابراین در پروندههای معطلی، موفقیت کاملاً به کیفیت دفاعیات دولت و میزان بیپاسخ بودن تأخیر بستگی دارد.
با وجود تایید اصل سختگیریهای امنیتی، مسئله سربازی سپاه دادگاه فدرال را از بررسی و دفاع جدی از «انصاف رویهای» (Procedural Fairness) باز نمیدارد. اگر افسر مهاجرت بخواهد بر اساس مدارک خارجی یا منابع افشا نشده متقاضی را رد کند، دادگاه رأی را باطل خواهد کرد.
این موضوع در رأی Tabasi v. Canada (Citizenship and Immigration), 2022 FC 1637 به وضوح بیان شده است. دادگاه اعلام کرد به دلیل عدم اطلاع متقاضی از مدارک مورد استناد، حقوق وی نقض شده و تصمیم باید کنار گذاشته شود:
“the Applicant was not informed of the intent to rely on this evidence nor given the opportunity to respond to it … the Applicant’s rights to procedural fairness were breached and the decision must be set aside”
الگوی جدید در پروندههای سربازی سپاه دادگاه فدرال کانادا نشاندهنده یک فضای دوگانه است: سختگیری شدید در ماهیت پرونده و رد دفاعیات سنتی اجبار (طبق رای وادیاتی ۲۰۲۵)، اما همزمان نظارت جدی بر رفتار اداره مهاجرت جهت جلوگیری از معطلیهای نامحدود و بدون توجیه علمی و مستند.
اگر پرونده مهاجرتی شما به دلیل سابقه خدمت وظیفه با تأخیر مواجه شده یا نامه توجیهی دریافت کردهاید، ارزیابی دقیق حقوقی الزامی است. جهت بررسی شرایط خود با وکلای دفتر وکالتی پکس لا تماس بگیرید یا از طریق فرم زیر، وقت مشاوره رزرو کنید:
“فرم رزرو مشاوره فوری“
گذراندن دوره ضرورت سربازی در سپاه پاسداران به یکی از چالشهای اصلی متقاضیان ویزای کانادا تبدیل شده است. در این مقاله، راهکارهای حقوقی و نحوه رفع ممنوع الورودی سربازی سپاه را از طریق دادگاه فدرال و قوانین مهاجرتی کانادا بررسی میکنیم.
دریافت نامه مصاحبه اخراج از آژانس خدمات مرزی کانادا (CBSA) بسیار نگرانکننده است، اما این به معنای بازگشت حتمی به ایران نیست. با راهکارهای قانونی مانند درخواست تعویق و حکم توقف دادگاه فدرال آشنا شوید.
اگر افسر پناهندگی کانادا به داستان ما شک کند، پرونده در خطر جدی رد شدن قرار میگیرد. در این مقاله یاد بگیرید که چگونه با تکیه بر حقوق قانونی خود در قانون IRPA و آرای دادگاه فدرال، با تناقضهای ظاهری مقابله کرده و از پناهندگی خود دفاع کنید.
0 Comments