امور حقوقی مهاجرت و پناهندگی
زمان مطالعه
۵ دقیقه
یکی از دغدغههای جدی متقاضیان، امکان مهاجرت به کانادا با سوپیشینه است. پاسخ کوتاه و حقوقی این است: بله، گاهی این امر ممکن است؛ اما سوءپیشینه کیفری میتواند شما را از نظر قانونی «ناپذیرفتنی» یا اصطلاحاً inadmissible کند. موفقیت در این مسیر کاملاً به نوع جرم، محل ارتکاب، زمان گذشته از پایان محکومیت و در دسترس بودن ابزارهای حقوقی بستگی دارد.
قانون مهاجرت و حفاظت از پناهندگان کانادا (IRPA) به صراحت چارچوب ناپذیرفتنی بودن افراد به دلیل سوابق کیفری را مشخص کرده است. طبق ماده ۳۶ این قانون، این موضوع به دو دسته اصلی تقسیم میشود: serious criminality (جرایم خطیر) و criminality (جرایم عادی).
بر اساس بند 36(1) قانون IRPA، یک مقیم دائم یا اتباع خارجی در شرایط زیر به دلیل جرم خطیر ناپذیرفتنی شناخته میشود:
همچنین بند 36(2) به جرایم عادی برای اتباع خارجی اختصاص دارد؛ مانند محکومیت در کانادا برای جرمی که از طریق صدور کیفرخواست (indictable) قابل پیگیری است یا محکومیت در خارج از کانادا که معادل یک جرم قابل تعقیب در کانادا باشد.
نکته کلیدی این است که محکومیت در یک کشور خارجی، به خودی خود برای رد پرونده کافی نیست. افسر مهاجرت نمیتواند صرفاً با دیدن برگه سوپیشینه خارجی، متقاضی را ریجکت کند؛ بلکه باید فرآیند معادلسازی (equivalency analysis) را طی کند.
دادگاه فدرال کانادا در رای پرونده Zeine v. Canada (Citizenship and Immigration), 2023 FC 1370 در بند ۱ اعلام کرد:
«پیش از ناپذیرفتنی اعلام کردن یک تبعه خارجی به دلیل جرم خطیر تحت بند 36(1)(b) قانون IRPA به علت محکومیت در خارج از کانادا، افسر مهاجرت باید ارزیابی کند که آیا جرم خارجی معادل با جرمی در کانادا با حداکثر مجازات حبس حداقل ۱۰ سال هست یا خیر.»
دادگاه در بند ۲۳ همان پرونده تاکید کرد که صرفاً ارجاع به مواد قانونی و یک اظهارنظر کوتاه درباره معادل بودن، تحلیل منطقی و کافی محسوب نمیشود و بررسی باید عمیق و مستدل باشد.
خود قانون مهاجرت کانادا راههایی را پیشبینی کرده تا افراد واجد شرایط بتوانند از این مانع عبور کنند. بر اساس بندهای 36(3)(b) و (c) قانون IRPA، ناپذیرفتنی بودن نمیتواند بر پایه محکومیتی باشد که برای آن حکم تعلیق سابقه (record suspension) صادر شده و لغو نگردیده، یا پرونده در نهایت به تبرئه نهایی (acquittal) ختم شده است.
آییننامه مهاجرت و حفاظت از پناهندگان (IRPR) شرایط و زمانبندیهای سختی را برای رفع اثر سوپیشینه از طریق توانبخشی حکمی (Rehabilitation) مشخص کرده است:
اگر جرم در قوانین کانادا مجازات حداکثر ۱۰ سال یا بیشتر داشته باشد، مسیر توانبخشی فرضشده (Deemed) کاملاً بسته است. دادگاه فدرال در پرونده Bello v. Canada (Citizenship and Immigration), 2023 FC 1094 در بند ۳۸ این محدودیت را روشن کرد:
«متقاضی واجد شرایط توانبخشی فرضشده (deemed rehabilitation) نیست، زیرا او در خارج از کانادا محکوم به جرمی شده که اگر در کانادا ارتکاب مییافت، جرمی با حداکثر مجازات “حداقل ۱۰ سال” بود. طبق ماده ۱۸ آییننامه، فرد تنها زمانی اصلاحشده فرض میشود که جرم در کانادا مجازاتی “کمتر از ۱۰ سال” حبس داشته باشد.»
همچنین باید دانست که افسر مهاجرت وظیفه مانیتورینگ خودکار پرونده برای اعطای تکتک این تسهیلات را ندارد. در پرونده Veizaj v. Canada (Citizenship and Immigration), 2016 FC 1070 (بند ۱۳)، دادگاه اعلام کرد چون متقاضی هیچ درخواست رسمی ارائه نداده و هزینههای قانونی مربوط به بند 309(b) آییننامه را پرداخت نکرده بود، افسر هیچ وظیفهای برای بررسی ادعای اصلاح شدن وی نداشته است.
اگر محکومیت در داخل خاک کانادا رخ داده باشد، دریافت حکم Record Suspension اثر ناپذیرفتنی بودن را از بین میبرد؛ همانطور که در پرونده Cojuhari v. Canada (Citizenship and Immigration), 2018 FC 1009 اشاره شد که در صورت موافقت با تعلیق سابقه، فرد دیگر inadmissible نخواهد بود.
اما اگر سابقه شما در یک کشور خارجی پاک شده یا مشمول عفو (Pardon/Expungement) شده باشد، کانادا آن را به طور خودکار قبول نمیکند. در پرونده Havlikova v. Canada (Citizenship and Immigration), 2018 FC 691 (بند ۲۵)، دادگاه یک آزمون سه مرحلهای را برای پذیرش عفو خارجی تایید کرد:
اگر فردی همچنان ناپذیرفتنی باشد اما نیاز مبرم و موجهی برای ورود به کانادا داشته باشد، طبق بند 24(1) قانون IRPA میتواند برای مجوز اقامت موقت (Temporary Resident Permit یا همان TRP) اقدام کند.
مطابق با رای پرونده Stewart v. Canada (Citizenship and Immigration), 2022 FC 858 (بند ۳۳ و ۳۴)، مجوز TRP ابزاری است که به فرد ناپذیرفتنی اجازه ورود یا ماندن میدهد، مشروط بر اینکه نیاز او به حضور در کانادا بر ریسکهای احتمالی برای جامعه چربش داشته باشد. افسر در این راستا فاکتورهایی مثل زمان گذشته از حکم، احتمال تکرار جرم و واجد شرایط بودن برای تعلیق سابقه را وزنکشی میکند.
این مجوز در شرایطی که راههای دیگر بسته هستند، نجاتدهنده است. به عنوان مثال در پرونده Peng v. Canada (Citizenship and Immigration), 2024 FC 20، چون جرم در کمتر از ۵ سال گذشته رخ داده بود، فرد اصلاً واجد شرایط Rehabilitation نبود و TRP تنها گزینه موقت قانونی او محسوب میشد.
مهاجرت به کانادا با سوپیشینه کیفری غیرممکن نیست، اما نیازمند گامهای حقوقی دقیق است. برای پیشبرد پرونده باید مشخص شود جرم شما در کدام دسته قرار میگیرد و آیا گزینههایی مثل معادلسازی، درخواست Rehabilitation، تعلیق سابقه یا TRP برای شرایط شما در دسترس هست یا خیر.
برای بررسی پرونده مهاجرتی خود با وکلای دفتر مهاجرتی پکسلا مشاوره داشته باشید.
گذراندن دوره ضرورت سربازی در سپاه پاسداران به یکی از چالشهای اصلی متقاضیان ویزای کانادا تبدیل شده است. در این مقاله، راهکارهای حقوقی و نحوه رفع ممنوع الورودی سربازی سپاه را از طریق دادگاه فدرال و قوانین مهاجرتی کانادا بررسی میکنیم.
دریافت نامه مصاحبه اخراج از آژانس خدمات مرزی کانادا (CBSA) بسیار نگرانکننده است، اما این به معنای بازگشت حتمی به ایران نیست. با راهکارهای قانونی مانند درخواست تعویق و حکم توقف دادگاه فدرال آشنا شوید.
اگر افسر پناهندگی کانادا به داستان ما شک کند، پرونده در خطر جدی رد شدن قرار میگیرد. در این مقاله یاد بگیرید که چگونه با تکیه بر حقوق قانونی خود در قانون IRPA و آرای دادگاه فدرال، با تناقضهای ظاهری مقابله کرده و از پناهندگی خود دفاع کنید.
0 Comments