در بررسی وضعیت حقوقی تهدید کلامی در کانادا، این عمل به‌تنهایی و در شرایط معمول، جرم ضرب‌وجرح یا Assault محسوب نمی‌شود. قانون جزا تهدید به مرگ یا آسیب بدنی را یک جرم مستقل تحت عنوان «بیان یا انتقال تهدید» (Uttering Threats) در ماده ۲۶۴.۱ تعریف کرده است. با این حال، اگر تهدید کلامی در کانادا با اعمال یا حرکات تهدیدآمیز بدنی و نشان دادن توانایی فعلی برای اعمال زور فیزیکی همراه باشد، می‌تواند مصداق جرم ضرب‌وجرح طبق ماده ۲۶۵ قانون کیفری قرار گیرد.
وکلای کیفری در دفتر وکالت پکس لا همواره پرونده‌های متعددی را در زمینه تفکیک کلام تهدیدآمیز، حرکات فیزیکی و دفاع مشروع بررسی می‌کنند. شناخت دقیق تفاوت‌های این عناوین مجرمانه برای نحوه پیگیری شکایت یا تنظیم استراتژی دفاع در دادگاه‌های کانادا نقشی بنیادین دارد.
| رفتار و رخداد پرونده | ماده قانون کیفری کانادا | عنوان مجرمانه محتمل |
|---|---|---|
| گفتن جمله «تو را می‌کشم» بدون تماس فیزیکی، حرکت تهدیدآمیز یا نزدیکی مکانی | ماده ۲۶۴.۱(۱)(الف) | بیان تهدید (Uttering Threats) |
| نزدیک شدن به شخص و بالا بردن چاقو همراه با گفتن «الان به تو آسیب می‌زنم» | ماده ۲۶۵(۱)(ب) / ماده ۲۶۷ | ضرب‌وجرح / ضرب‌وجرح با سلاح |
| هل دادن یا ضربه فیزیکی عمدی و بدون رضایت به دیگری | ماده ۲۶۵(۱)(الف) | ضرب‌وجرح ساده (Simple Assault) |
| ارسال مکرر پیام‌های تهدیدآمیز که ایجاد ترس معقول از امنیت جانی کند | ماده ۲۶۴ / ماده ۲۶۴.۱ | آزار کیفری و بیان تهدید |
| تهدید به سوزاندن یا تخریب خانه، ماشین یا هر نوع مال متعلق به دیگری | ماده ۲۶۴.۱(۱)(ب) | تهدید به تخریب اموال |
| اجبار شخص به انجام یا ترک یک عمل قانونی از طریق تهدید به خشونت | ماده ۴۲۳(۱)(الف) | ارعاب (Intimidation) |
۱. تعریف ضرب‌وجرح (Assault) در ماده ۲۶۵ قانون کیفری کانادا
در نظام جزایی کانادا، واژه Assault تنها به وارد کردن آسیب فیزیکی محدود نمی‌شود. بر اساس ماده ۲۶۵(۱) قانون کیفری کانادا، جرم در سه حالت زیر محقق می‌گردد:
- الف) وارد آوردن عمدی نیرو یا تماس فیزیکی به دیگری، به شکل مستقیم یا غیرمستقیم و بدون رضایت او؛
- ب) تلاش یا تهدید به اعمال نیرو از طریق یک «عمل یا حرکت بدنی» (Act or Gesture)، در صورتی که فرد دارای توانایی فعلی (Present Ability) برای اجرای قصد خود باشد یا سبب شود طرف مقابل دلایل معقولی برای باور به وجود این توانایی داشته باشد؛
- ج) نزدیک شدن، سد معبر یا تکدی‌گری در حین حمل یا نمایش آشکار سلاح یا ماکت سلاح.
۲. جرم مستقل بیان تهدید (Uttering Threats) طبق ماده ۲۶۴.۱
صرف گفتن یا ارسال کلمات خشونت‌آمیز معمولاً تحت عنوان تهدید کلامی در کانادا و ذیل ماده ۲۶۴.۱(۱) قانون کیفری مورد پیگرد قرار می‌گیرد. بر این اساس، هر شخصی که با آگاهی و به هر نحوی مبادرت به بیان یا ارسال تهدیدهای زیر کند، مجرم است:
- تهدید به مرگ یا ایجاد صدمه بدنی به هر فرد؛
- تهدید به سوزاندن، تخریب یا صدمه به اموال منقول و غیرمنقول؛
- تهدید به کشتن، مسموم کردن یا آسیب زدن به حیوان یا پرنده‌ای که متعلق به شخصی دیگر است.
انتقال تهدید می‌تواند به صورت شفاهی، تماس تلفنی، پیام صوتی، پیامک، ایمیل یا از طریق شبکه‌های اجتماعی و حتی به واسطه شخص سوم انجام گیرد.
۳. بررسی معیار شخص معقول در رأی دیوان عالی (R v McRae)
دیوان عالی کانادا در پرونده مهم R v McRae, 2013 SCC 68 حدود حقوقی انتساب این جرم را مشخص کرده است:
«عنصر مادی جرم بیان تهدید زمانی محقق است که یک شخص معقول، با آگاهی کامل از تمام اوضاع و احوال حاکم، آن عبارات را تهدید به مرگ یا آسیب بدنی تلقی کند.» (McRae at para 16)
دادستان نیازی ندارد ثابت کند قربانی واقعاً از تهدید ترسیده یا آن را جدی قلمداد کرده است (McRae at para 13). در خصوص عنصر روانی جرم نیز تنها کافی است اثبات شود متهم سخنان را با قصد ایجاد ارعاب یا جدی گرفته شدن ابراز کرده است (McRae at para 23). همچنین خشم یا انگیزه شخصی نمی‌تواند ادعای عدم وجود قصد را ثابت کند، زیرا عصبانیت انگیزه بیان کلام است و نه قصد نحوه دریافت آن (McRae at para 36).
۴. شرایط تبدیل تهدید کلامی به Assault (R v Young و R v Sinclair)
دادگاه استیناف بریتیش کلمبیا در پرونده R v Young, 2008 BCCA 393 قاعده کلی را تصریح کرد: کلمات تهدیدآمیز به‌تنهایی و بدون همراهی هرگونه حرکت یا رفتار فیزیکی تهدیدکننده، نمی‌توانند مصداق Assault باشند (Young at para 30). اما این دادگاه در موارد مربوط به خشونت خانگی و دفاع مشروع یادآور شد که سوابق پیشین خشونت می‌تواند سبب شود که کلمات حتی بدون حرکت فیزیکی جدید، به عنوان تهدید فوری و حمله ارزیابی شوند (Young at paras 55–68).
دادگاه استیناف انتاریو نیز در پرونده R v Sinclair, 2017 ONCA 38 (بند ۵۳) تأیید کرد که اگر عبارات با حرکات یا شواهدی از توانایی فعلی در اعمال نیروی فیزیکی همراه باشد، دادگاه آن را ذیل عنوان مجرمانه Assault بررسی می‌کند.
۵. جرایم مرتبط: آزار کیفری و ارعاب
در صورتی که تهدید گفتاری یا پیام‌ها تکرار شوند، عناوین جزایی دیگری نیز محتمل خواهند بود:
- آزار کیفری (Criminal Harassment – ماده ۲۶۴): تماس‌های مکرر، تعقیب پیوسته، یا نظارت بر محل زندگی و کار که باعث ایجاد ترس معقول در قربانی نسبت به امنیت خود یا نزدیکانش شود.
- ارعاب (Intimidation – ماده ۴۲۳): تهدید به خشونت به منظور وادار کردن شخصی به انجام کاری یا انصراف او از اعمال حقوق قانونی‌اش.
۶. مجازات‌ها و احکام قانونی جرایم تهدید و ضرب‌وجرح
شدت مجازات‌ها بر اساس نوع تعقیب کیفری توسط دادستانی تعیین می‌شود:
- بیان تهدید به مرگ یا آسیب بدنی (ماده ۲۶۴.۱): تا ۵ سال حبس در پیگرد به شیوه Indictable، یا مجازات Summary.
- ضرب‌وجرح ساده (ماده ۲۶۶): تا ۵ سال حبس برای پیگرد Indictable، یا مجازات در دادرسی Summary.
- ضرب‌وجرح با سلاح یا ایجاد صدمه بدنی (ماده ۲۶۷): حداکثر تا ۱۰ سال حبس.
- آزار کیفری (ماده ۲۶۴): حداکثر تا ۱۰ سال حبس در صورت پیگرد Indictable.
در شرایطی که فرد در خطر فیزیکی فوری قرار دارد، تماس با پلیس (۹۱۱) الزامی است. همچنین حفظ کلیه ادله از قبیل تاریخچه پیام‌ها، ایمیل‌ها و فایل‌های صوتی برای ارائه به وکیل کیفری در کانادا و مراجع قانونی ضروری است.
۷. سوالات متداول
آیا تهدید کلامی در کانادا جرم است؟
بله، مطابق ماده ۲۶۴.۱ قانون کیفری کانادا، بیان تهدید به آسیب جانی، قتل یا تخریب مال جرم تلقی شده و تا ۵ سال حبس قانونی در پی دارد.
چرا تهدید کلامی معمولاً ضرب‌وجرح به حساب نمی‌آید؟
زیرا طبق ماده ۲۶۵، تحقق Assault مستلزم تماس فیزیکی یا انجام یک عمل و حرکت بدنی همراه با توانایی فعلی در وارد آوردن صدمه است، در حالی که صرف سخنان تهدیدآمیز تحت ماده ۲۶۴.۱ بررسی می‌شود.
آیا بدون ترسیدن واقعی قربانی، جرم تهدید قابل اثبات است؟
بله. دیوان عالی در رأی McRae تصریح کرده است که ملاک قضاوت، درک یک شخص معقول در آن شرایط است، نه احساس ترس درونی قربانی.
آیا ارسال پیام تهدیدآمیز در شبکه‌های اجتماعی نیز مشمول این قانون می‌شود؟
بله. ماده ۲۶۴.۱ هر نوع شیوه انتقال تهدید شامل پیامک، دایرکت، ایمیل و پیام صوتی را پوشش می‌دهد.
0 Comments