حقوق مهاجرت و پناهندگی
زمان مطالعه
۱۱ دقیقه مطالعه
ارزیابی خطر پیش از اخراج (Pre-Removal Risk Assessment یا PRRA) درخواستی است به اداره مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا (IRCC) تا افسر پرونده بررسی کند که آیا در صورت اخراج از کانادا با آزار و تعقیب، شکنجه، خطر جانی یا رفتار و مجازات ظالمانه و غیرعادی روبه‌رو خواهید شد یا نه. برای کسانی که درخواست پناهندگی‌شان اکنون به‌دلیل لایحه C-12 یعنی «قانون تقویت نظام مهاجرت و مرزهای کانادا» به هیئت مهاجرت و پناهندگی (IRB) ارجاع نمی‌شود، PRRA به راه اصلی بررسی خطر پیش از اخراج تبدیل شده است.
در این راهنما توضیح می‌دهیم PRRA چیست، لایحه C-12 چه کسانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، PRRA چگونه بررسی می‌شود، چگونه می‌تواند اخراج را متوقف کند و پس از تصمیم مثبت یا منفی چه اتفاقی می‌افتد.
نکات کلیدی
فهرست مطالب
مقررات PRRA در مواد ۱۱۲ تا ۱۱۶ قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان (IRPA) و مواد ۱۶۰ تا ۱۷۴ آیین‌نامه مهاجرت و حمایت از پناهندگان (IRPR) آمده است. این سازوکار بر یک اصل بنیادین حقوق کانادا و حقوق بین‌الملل استوار است: کانادا نباید کسی را بدون بررسی خطر، به جایی بازگرداند که در آن با خطر جدی روبه‌روست.
طبق بند ۱۱۲(۱) قانون IRPA، فردی که در کاناداست و دستور اخراجِ لازم‌الاجرا دارد، می‌تواند از وزیر درخواست حمایت کند، مگر آنکه یکی از استثناهای قانونی شامل حال او شود. در عمل، IRCC معمولاً پیش از اخراج یک اعلامیه کتبی PRRA ارسال می‌کند و فرد مهلت کوتاهی برای ثبت درخواست و ارائه لایحه و مدارک دارد.
تصمیم PRRA را افسر IRCC می‌گیرد، نه هیئت مهاجرت و پناهندگی. این فرایند معمولاً کتبی است و به همین دلیل کیفیت لایحه و مدارک اهمیت ویژه‌ای دارد. برای آشنایی بیشتر با خدمات ما، صفحه خدمات مهاجرت و پناهندگی را ببینید.
«قانون تقویت نظام مهاجرت و مرزهای کانادا» (S.C. 2026, c. 4) یا همان لایحه C-12، در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ به تأیید سلطنتی رسید. این قانون، در کنار تغییرات دیگر، دو مبنای جدید افزود که به‌موجب آن درخواست پناهندگی صلاحیت ارجاع به بخش حمایت از پناهندگان (RPD) را ندارد:
پس از آنکه درخواست فاقد صلاحیت شناخته شد، افسر باید رسیدگی به آن را خاتمه دهد (بند ۱۰۱(۱.۲)) و متقاضی جلسه استماع در RPD نخواهد داشت.
نباید قاعده ۱۴ روزه C-12 را با موافقت‌نامه کشور ثالث امن (STCA) اشتباه گرفت. کسی که به‌طور غیرقانونی از آمریکا عبور کند و ظرف ۱۴ روز درخواست دهد، ممکن است طبق قاعده STCA در بند ۱۰۱(۱)(e) فاقد صلاحیت شود (با رعایت استثناهای ماده ۱۵۹.۵ آیین‌نامه). اما کسی که از روز پانزدهم به بعد درخواست دهد، مشمول قاعده جداگانه C-12 در بند ۱۰۱(۱)(b.2) است. همان‌طور که در ادامه می‌بینید، این تفاوت می‌تواند تعیین کند که اساساً امکان PRRA وجود دارد یا نه.
اینکه C-12 دقیقاً شامل یک درخواست مشخص می‌شود یا نه، به تاریخ ثبت درخواست و قواعد لازم‌الاجرا شدن و مقررات انتقالی این قانون نیز بستگی دارد. این موضوعی فنی است که باید وکیل با توجه به تاریخ‌ها و مدارک شما بررسی کند.
بله، در بیشتر موارد. فاقد صلاحیت شناخته شدن طبق قاعده یک‌ساله یا قاعده پس از ۱۴ روز، به‌تنهایی مانع PRRA نیست. بند ۱۱۲(۲)(b) قانون IRPA فقط کسی را از PRRA منع می‌کند که درخواستش طبق بند ۱۰۱(۱)(e) (قاعده STCA) فاقد صلاحیت شناخته شده باشد و نامی از بندهای جدید ۱۰۱(۱)(b.1) یا (b.2) نمی‌برد.
بنابراین فردی که فقط طبق قاعده یک‌ساله یا قاعده پس از ۱۴ روز فاقد صلاحیت شناخته شده، در صورت وجود شرایط بند ۱۱۲(۱) (مثلاً دستور اخراجِ لازم‌الاجرا) و نبود منع دیگر، می‌تواند درخواست PRRA بدهد. به این ترتیب PRRA مهم‌ترین و اغلب تنها فرصت این افراد برای بررسی ماهوی ترس از بازگشت پیش از اخراج است.
دادگاه فدرال در دستوری به تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۶ در پرونده Guzman Sanchez v. Canada (Public Safety and Emergency Preparedness) (شماره پرونده IMM-29280-26) همین تفاوت را توضیح داد: چون متقاضی‌ای که تا روز پانزدهم یا بعد از آن صبر می‌کند طبق بند ۱۰۱(۱)(b.2) و نه بند STCA فاقد صلاحیت می‌شود، منع قانونی PRRA در بند ۱۱۲(۲)(b) شامل او نمی‌شود. این توضیح، رأی نهایی درباره این موضوع نبود، اما با متن قانون هم‌خوانی دارد.
دسترسی به PRRA به معنای تضمین حمایت نیست و افسر همچنان باید بر اساس مدارک قانع شود که خطر واقعی است.
برای بیشتر متقاضیان، بند ۱۱۳(c) قانون IRPA مقرر می‌کند که PRRA بر اساس مواد ۹۶ تا ۹۸ قانون بررسی شود؛ یعنی همان معیارهایی که RPD به کار می‌برد:
افسر اظهارنامه شخصی، مدارک هویتی، نامه‌های حمایتی، سوابق پلیس یا پزشکی و مدارک به‌روز درباره شرایط کشور را می‌سنجد. چون اغلب جلسه استماعی در کار نیست، پرونده کتبی باید کامل، منسجم و منظم باشد. عوامل بشردوستانه معمولاً در فرایند جداگانه‌ای بررسی می‌شوند و طبق بند ۲۵(۱.۲)(b.1) قانون IRPA، تا زمانی که PRRA فردِ فاقد صلاحیت در جریان است، IRCC نمی‌تواند درخواست بشردوستانه (H&C) او را بررسی کند.
بند ۱۱۳(a) قانون IRPA کسی را که درخواست پناهندگی‌اش رد شده به ارائه مدارک جدید محدود می‌کند؛ یعنی مدارکی که پس از رد درخواست به وجود آمده، به‌طور معقول در دسترس نبوده یا انتظار معقولی برای ارائه آن در آن زمان وجود نداشته است.
برای متقاضیانی که درخواستشان قبلاً رد شده، رأی اصلی Raza v. Canada (Citizenship and Immigration), 2007 FCA 385 است. دادگاه تجدیدنظر فدرال در بند ۱۳ این رأی پرسش‌هایی را برای سنجش مدارک جدید مطرح کرد: آیا مدرک معتبر است، آیا مرتبط است، آیا جدید است (مثلاً رویدادهای پس از جلسه RPD را ثابت می‌کند یا یافته‌ای از RPD را رد می‌کند) و آیا اساسی است، یعنی احتمالاً نتیجه را تغییر می‌داد؟
وضعیت کسانی که به‌دلیل C-12 فاقد صلاحیت شده‌اند متفاوت است؛ درخواست آنان به‌عنوان فاقد صلاحیت خاتمه یافته، نه اینکه در RPD رسیدگی و رد شده باشد. بر اساس متن بند ۱۱۳(a)، به نظر می‌رسد محدودیت مربوط به رد درخواست در RPD شامل متقاضیِ مشمول C-12 که هرگز درخواست قبلی ردشده نداشته، نمی‌شود. تا زمان نگارش این مطلب، رأی ماهوی منتشرشده‌ای از دادگاه فدرال درباره این نکته یافت نشد؛ بنابراین این موضوع باید در هر پرونده با دقت استدلال شود.
PRRA به‌طور خودکار جلسه استماع ندارد. طبق بند ۱۱۳(b) قانون IRPA، اگر وزیر بر اساس عوامل ماده ۱۶۷ آیین‌نامه لازم بداند، جلسه برگزار می‌شود:
دادگاه فدرال در رأی A.B. v. Canada (Citizenship and Immigration), 2019 FC 165 این عوامل را تجمعی دانست: اگر هر سه وجود داشته باشد، برگزاری جلسه لازم است و اگر مسئله اعتبار مطرح نباشد، جلسه لازم نیست (بند ۲۳). صرف اینکه مدارک کافی دانسته نشود، بدون یافته صریح یا ضمنی درباره اعتبار، به‌خودی‌خود جلسه را الزامی نمی‌کند (بند ۲۵). اگر افسر بدون برگزاری جلسه در یک موضوع محوری به اعتبار اظهارات شما تردید کند، ممکن است این موضوع مبنای بازبینی قضایی باشد.
طبق ماده ۲۳۲ آیین‌نامه، وقتی IRCC طبق بند ۱۶۰(۳) آیین‌نامه به فرد اعلام می‌کند که می‌تواند درخواست PRRA بدهد، اجرای دستور اخراج متوقف می‌شود. این توقف معمولاً تا نخستین رویداد از میان چند رویداد ادامه دارد، از جمله: تأیید کتبی فرد که درخواستی نمی‌دهد؛ ثبت نکردن درخواست در مهلت ماده ۱۶۲ آیین‌نامه؛ یا رد درخواست.
طبق ماده ۱۶۲ آیین‌نامه، اگر درخواست ظرف ۱۵ روز پس از اعلامیه دریافت شود، تا دست‌کم ۳۰ روز پس از اعلامیه درباره آن تصمیم گرفته نمی‌شود و این فرصت برای ارائه لایحه و مدارک است. درخواستی که دیرتر ثبت شود (ماده ۱۶۳)، درخواست بعدی (ماده ۱۶۵) یا درخواست در مبادی ورودی (ماده ۱۶۶) موجب توقف اخراج نمی‌شود. بنابراین از دست دادن مهلت می‌تواند به معنای از دست دادن توقف اخراج باشد.
برای بیشتر متقاضیان، تصمیم مثبت PRRA حمایت پناهندگی اعطا می‌کند (بندهای ۹۵(۱)(c) و ۱۱۴(۱)(a) قانون IRPA). فرد «شخص تحت حمایت» می‌شود و معمولاً می‌تواند برای اقامت دائم درخواست دهد. برای فردی که مشمول بند ۱۱۲(۳) است (مثلاً برخی موارد عدم پذیرش)، تصمیم مثبت وضعیت شخص تحت حمایت ایجاد نمی‌کند و فقط اخراج به کشورِ محل خطر را متوقف می‌کند (بند ۱۱۴(۱)(b))؛ این توقف در صورت تغییر شرایط قابل بازبینی و لغو است (بند ۱۱۴(۲)).
تصمیم منفی PRRA به توقف اخراج طبق ماده ۲۳۲ پایان می‌دهد. متقاضی می‌تواند از دادگاه فدرال درخواست اجازه رسیدگی و بازبینی قضایی کند. برای تصمیمی که در کانادا گرفته شده، بند ۷۲(۲)(b) قانون IRPA معمولاً ثبت و ابلاغ درخواست را ظرف ۱۵ روز پس از اطلاع از تصمیم الزامی می‌کند. ثبت درخواست بازبینی قضایی به‌تنهایی اخراج را متوقف نمی‌کند.
فردی که با اخراج روبه‌روست معمولاً به درخواست جداگانه توقف اخراج نیاز دارد. دادگاه در رأی Ojei v. Canada (Citizenship and Immigration), 2025 FC 731 (بند ۱۱) آزمون سه‌مرحله‌ای را یادآوری کرد: وجود مسئله جدی، آسیب جبران‌ناپذیر و توازن منافع به نفع متقاضی؛ هر سه شرط باید وجود داشته باشد. دادگاه تجدیدنظر فدرال هشدار داده است که صرف احتمال بی‌اثر شدن بازبینی قضایی پس از اخراج، به‌خودی‌خود آسیب جبران‌ناپذیر نیست (Shpati v. Canada (Public Safety and Emergency Preparedness), 2011 FCA 286، بند ۳۸).
در پرونده‌های مرتبط با C-12 نیز توقف اخراج صادر شده است. دادگاه فدرال در دستوری به تاریخ ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ در پرونده Kasak v. Canada (Citizenship and Immigration) (شماره IMM-29408-26) تا زمان بازبینی قضایی تصمیم منفی PRRA، اخراج را متوقف کرد و یادآور شد که متقاضی از دریافت تصمیم کامل درباره وضعیت پناهندگی خود محروم شده و بند ۱۰۱(۱)(b.1) موضوع چند چالش قانون اساسی است. این دستور درباره آن چالش‌ها تصمیمی نگرفت.
قاعده یک‌ساله لایحه C-12 (بند ۱۰۱(۱)(b.1)) با ممنوعیت ۱۲ ماهه PRRA در بند ۱۱۲(۲)(b.1) قانون IRPA متفاوت است. ممنوعیت PRRA معمولاً تا ۱۲ ماه پس از برخی تصمیمات RPD، بخش تجدیدنظر پناهندگی (RAD) یا دادگاه فدرال درباره درخواست پناهندگی، مانع درخواست PRRA می‌شود (برای اتباع کشورهای مبدأ تعیین‌شده ۳۶ ماه)، البته با برخی استثناها.
درخواستی که طبق بند ۱۰۱(۱.۲) به‌عنوان فاقد صلاحیت خاتمه یافته، صرفاً به همین دلیل در RPD رد، مسترد یا متروکه تلقی نمی‌شود. بنابراین یافته جدید عدم صلاحیت طبق C-12 به‌خودی‌خود ممنوعیت ۱۲ ماهه PRRA را آغاز نمی‌کند. با این حال، کسی که پیش‌تر درخواست پناهندگی‌اش رد شده، ممکن است همچنان مشمول آن باشد. وزیر نیز می‌تواند طبق بند ۱۱۲(۲.۱) افراد یا گروه‌هایی را از این ممنوعیت معاف کند و پس از PRRA قبلی نیز ممکن است محدودیت ۱۲ ماهه جداگانه‌ای اعمال شود (بند ۱۱۲(۲)(c)).
آیا پس از فاقد صلاحیت شناخته شدن درخواست پناهندگی طبق لایحه C-12 با اخراج روبه‌رو هستید؟ دکتر ثمین مرتضوی، وکیل مهاجرت و پناهندگی در Pax Law Corporation، در تهیه درخواست PRRA، درخواست جلسه استماع و بازبینی قضایی و درخواست توقف اخراج در دادگاه فدرال به موکلان در سراسر کانادا خدمات می‌دهد. مشاوره‌های مهاجرت و پناهندگی به‌صورت آنلاین یا تلفنی از طریق دفتر ونکوور برگزار می‌شود و از هر جای کانادا می‌توانید وقت رزرو کنید.
PRRA درخواستی است به IRCC طبق مواد ۱۱۲ تا ۱۱۶ قانون IRPA تا افسر بررسی کند که آیا در صورت اخراج از کانادا با آزار و تعقیب، شکنجه، خطر جانی یا رفتار ظالمانه و غیرعادی روبه‌رو می‌شوید یا نه.
لایحه C-12 همان «قانون تقویت نظام مهاجرت و مرزهای کانادا» (S.C. 2026, c. 4) است که در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ به تأیید سلطنتی رسید و قواعد جدیدی برای عدم صلاحیت درخواست پناهندگی، از جمله قاعده یک‌ساله و قاعده ورود غیرقانونی پس از ۱۴ روز، به قانون IRPA افزود.
طبق بند ۱۰۱(۱)(b.1)، اگر فرد پس از ۲۴ ژوئن ۲۰۲۰ وارد کانادا شده و بیش از یک سال پس از ورود درخواست پناهندگی داده باشد، درخواستش به RPD ارجاع نمی‌شود. در صورت ورودهای متعدد، یک سال از نخستین ورود پس از آن تاریخ محاسبه می‌شود.
معمولاً بله. منع PRRA در بند ۱۱۲(۲)(b) مربوط به درخواست‌هایی است که طبق قاعده کشور ثالث امن در بند ۱۰۱(۱)(e) فاقد صلاحیت شده‌اند، نه قواعد جدید یک‌ساله یا پس از ۱۴ روز؛ به شرط آنکه سایر شرایط PRRA وجود داشته باشد.
از جمله کسانی که درخواستشان طبق قاعده کشور ثالث امن فاقد صلاحیت شده، کسانی که هنوز در دوره انتظار ۱۲ ماهه (یا ۳۶ ماهه) پس از برخی تصمیمات پناهندگی یا PRRA هستند و سایر موارد بند ۱۱۲(۲). وکیل می‌تواند بررسی کند کدام قاعده شامل شما می‌شود.
اگر ظرف ۱۵ روز پس از اعلامیه PRRA درخواست دهید، تا دست‌کم ۳۰ روز پس از اعلامیه تصمیمی گرفته نمی‌شود و اخراج شما معمولاً تا زمان تصمیم متوقف است. درخواست‌های دیرتر اخراج را متوقف نمی‌کنند.
درخواست PRRA که به‌موقع پس از اعلامیه ثبت شود، طبق ماده ۲۳۲ آیین‌نامه موجب توقف اخراج تا زمان تصمیم می‌شود. درخواست‌های دیرهنگام، بعدی یا در مبادی ورودی چنین اثری ندارند.
معمولاً خیر. افسر در صورتی جلسه برگزار می‌کند که مسئله جدی اعتبار، محور تصمیم باشد و در صورت پذیرش مدارک، حمایت را توجیه کند (ماده ۱۶۷ آیین‌نامه).
بیشتر متقاضیان شخص تحت حمایت می‌شوند و معمولاً می‌توانند برای اقامت دائم درخواست دهند. برای افراد مشمول بند ۱۱۲(۳)، تصمیم مثبت فقط اخراج به کشورِ محل خطر را متوقف می‌کند.
می‌توانید معمولاً ظرف ۱۵ روز از دادگاه فدرال درخواست اجازه رسیدگی و بازبینی قضایی کنید. چون این کار اخراج را خودبه‌خود متوقف نمی‌کند، ممکن است به درخواست جداگانه توقف اخراج نیاز باشد.
اگر قبلاً درخواست پناهندگی‌تان رد شده، طبق بند ۱۱۳(a) و آزمون رأی Raza به مدارک جدید محدود هستید. اگر درخواستتان طبق C-12 فاقد صلاحیت شده و هرگز رسیدگی نشده، متن قانون نشان می‌دهد این محدودیت اعمال نمی‌شود، اما این موضوع باید با کمک وکیل استدلال شود.
طبق بند ۲۰۶(۱)(b) آیین‌نامه، برای فردی که در کاناداست، بدون کار نمی‌تواند هزینه زندگی خود را تأمین کند و دستور اخراجِ غیرقابل‌اجرا دارد، ممکن است مجوز کار صادر شود. واجد شرایط بودن هر متقاضی به شرایط او بستگی دارد؛ پیش از اقدام مشاوره بگیرید.
اگر درخواست پناهندگی‌تان فاقد صلاحیت شناخته شده و PRRA شما در جریان است، طبق بند ۲۵(۱.۲)(b.1) قانون IRPA، IRCC در این مدت درخواست H&C را بررسی نمی‌کند. خودِ یافته عدم صلاحیت، ممنوعیت ۱۲ ماهه جداگانه H&C در بند ۲۵(۱.۲)(c) را فعال نمی‌کند.
این مطلب صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد و مشاوره حقوقی محسوب نمی‌شود. قوانین ممکن است تغییر کنند و هر پرونده شرایط خاص خود را دارد. مطالعه این مطلب رابطه وکیل و موکل ایجاد نمی‌کند. برای دریافت مشاوره درباره وضعیت خود، لطفاً با وکیل وقت مشاوره رزرو کنید.
آیا والدین در بریتیش کلمبیا اجازه دارند فرزندشان را از وصیت‌نامه حذف کنند؟ قانون WESA به دادگاه‌ها این قدرت را داده تا وصیت‌نامه‌های ناعادلانه را حتی برای فرزندان مستقل اصلاح کنند. نکات کلیدی، رویه‌های قضایی و مهلت قانونی طرح دعوا را در این مطلب بخوانید.
حل اختلافات مالی میان خواهر و برادرها بر سر ماترک در بریتیش کلمبیا به دو مسئله بستگی دارد: آیا وصیت‌نامه‌ای وجود دارد و آیا متوفی والد آن‌ها بوده یا خواهر/برادرشان؟ بررسی دقیق سازوکارهای قانونی WESA، مهلت ۱۸۰ روزه و مراحل ثبت اخطار در دادگاه.
آیا امکان باطل کردن یا تغییر وصیت‌نامه در بریتیش کلمبیا وجود دارد؟ در این مقاله، دلایل قانونی مانند عدم اهلیت، نفوذ ناروا، ثبت Form P29 و تفاوت ابطال با تقسیم سهم ارث بررسی شده است.
0 Comments