سن قانونی فرزند برای انتخاب زندگی با یکی از والدین در کانادا
یک باور غلط و رایج در حقوق خانواده این است که فرزندان با رسیدن به سنی خاص (مانند ۱۲، ۱۴ یا ۱۶ سالگی) حق قانونی و قطعی پیدا میکنند که انتخاب کنند مایلند با کدامیک از والدین خود زندگی کنند. با این حال، در قوانین کانادا هیچ سن جادویی یا مرز مشخصی برای این تصمیمگیری وجود ندارد. معیار اصلی و نهایی دادگاهها همواره «مصلحت کودک» است و نظر فرزند صرفاً به عنوان یکی از عوامل بررسی میشود.
قانون فدرال: صدای کودک, نه انتخاب او (Voice, not choice)
قانون فدرال طلاق کانادا (Divorce Act) به صراحت نحوه مواجهه با نظر فرزند را تبیین کرده است. طبق بند s. 16(3)(e) این قانون، دادگاه موظف است این مورد را بررسی کند:
این عبارت بدان معناست که دادگاه نظر و ترجیح کودک را بررسی میکند، اما وزن و اهمیت این نظر را با توجه به سن و میزان بلوغ او میسنجد؛ نه اینکه در یک سن خاص، تصمیمگیری نهایی را کاملاً به خود کودک واگذار کند.
رویههای قضایی کانادا بارها بر این اصل تحت عنوان «voice, not choice» تأکید کردهاند. برای نمونه در پرونده SK v DG, 2022 ABQB 425 (در پاراگراف ۱۶۴)، دادگاه اظهار داشت:
دادگاه در پاراگراف ۳۱۴ همین پرونده به روشنی اعلام میکند که هیچ آستانه سنی تعیینکنندهای وجود ندارد و هر پرونده باید با توجه به شرایط خاص خود (contextually) بررسی شود. همچنین در پاراگراف ۳۲۲ ذکر شده است که سن یک عامل قطعی نیست، بلکه ظرفیت و درک کودک بر اساس ارزیابی او از شرایط سنجیده میشود.
وکیل حضانت فرزند در انتاریو؛ راهنمای کامل قوانین ۲۰۲۶ و مراحل قانونی
رویههای قضایی کانادا بارها بر این اصل تحت عنوان «voice, not choice» تأکید کردهاند. برای نمونه در پرونده SK v DG, 2022 ABQB 425 (در پاراگراف ۱۶۴)، دادگاه اظهار داشت:
سن و بلوغ؛ عوامل افزایشدهنده وزن نظر کودک
قوانین کانادا به جای تعیین خطکشیهای سنیِ سختگیرانه، بر این مبنا عمل میکنند که هرچه سن و بلوغ کودک بالاتر رود، وزن و جایگاه نظر او در دادگاه بیشتر میشود. در پرونده DCE v DE, 2021 ABQB 909 (در پاراگراف ۲۱) آمده است:
بر اساس پاراگراف ۲۴ همین پرونده، معمولاً از کودک خواسته میشود نظر یا ترجیح خود را بیان کند، نه اینکه انتخابکننده نهایی باشد.
دادگاههای استیناف استانهای دیگر نیز همین رویکرد را تایید کردهاند. برای مثال، دادگاه استیناف نیوبرانزویک در پرونده L.S. v. M.S., 2019 NBCA 64 (در پاراگراف ۲۱) اعلام کرد:
این نشان میدهد که حتی برای کودکان ۱۰ تا ۱۳ ساله نیز نظر آنها مهم تلقی میشود، اما همچنان قاطع و تعیینکننده نهایی نیست.
رویکرد مشابه در استان انتاریو
قوانین استانی نیز کاملاً همراستا با قانون فدرال هستند. در استان انتاریو، بند s. 24(3)(e) از قانون اصلاح حقوق کودکان (Children’s Law Reform Act) متن مشابهی دارد که بر لزوم سنجش نظر کودک با توجه به سن و بلوغ او تاکید میکند.
در پرونده Flood v Flood, 2018 ONCJ 822 (در پاراگراف ۳۴)، دادگاه مستقیماً به این موضوع اشاره کرده است:
این عبارت دقیقترین پاسخ به این چالش است: هیچ خطکشی سنیِ ثابتی وجود ندارد و هر کودک شرایط متفاوتی دارد.
نکته حقوقی مهم درباره سن ۱۶ سالگی در انتاریو
گاهی اوقات وجود ماده s. 65 در قانون اصلاح حقوق کودکان انتاریو (CLRA) موجب سوءبرداشت میشود. این ماده بیان میدارد:
این بند قانونی به این معنا نیست که هر نوجوان ۱۶ سالهای در پروندههای خانواده حق انتخاب قضایی و خودکار برای محل زندگی دارد؛ بلکه صرفاً به حق او برای خروج از تحت کنترل والدین (withdraw from parental control) اشاره میکند که این مبحث حقوقی با قواعد عمومی دعاوی حضانت و برنامهریزیهای مراقبت از فرزند (parenting) متفاوت است.
برای ارزیابی شرایط دقیق پرونده خود، میتوانید از طریق صفحه مشاوره حقوقی پکسلا با وکلای مجرب ما در ارتباط باشید.
نتیجهگیری
در نظام حقوقی کانادا، فرزند از هیچ سن مشخصی نمیتواند به طور قطعی مشخص کند با کدام والد زندگی خواهد کرد. دادگاهها همواره نظر و خواستههای فرزند را میشنوند اما آن را به عنوان بخشی از تحلیل همهجانبه «مصلحت کودک» ارزیابی میکنند. هرچه سن، استقلال فکری و ثبات نظر فرزند بیشتر باشد، وزن دیدگاه او افزایش مییابد؛ تا جایی که در سنین بالاتر و نزدیک به سن قانونی، این نظرات ممکن است عملاً تأثیر بسیار تعیینکنندهای بر تصمیم دادگاه بگذارد.
سوالات متداول
0 Comments