در بریتیش کلمبیا، مجری وصیتنامه طبق ماده ۸۸ «قانون امینها» ممکن است حقالزحمهای منصفانه و معقول تا سقف ۵٪ از ارزش ناخالص ماترک دریافت کند و در برخی موارد، هزینه سالانه نگهداری و مدیریت تا سقف ۰٫۴٪ نیز قابل درخواست است. این ارقام سقف هستند، نه مبلغی خودکار. وصیتنامه میتواند مبلغ دیگری تعیین کند و اگر ذینفعان توافق نکنند، دیوان عالی بریتیش کلمبیا تصمیم میگیرد.
نکات کلیدی
- سقف است، نه حق قطعی: ۵٪ از ارزش ناخالص کل داراییهای ماترک (اصل و درآمد) حداکثر مبلغ است.
- دادگاه پنج عامل را میسنجد: اندازه ماترک، دقت و مسئولیت، زمان صرفشده، مهارت و توانایی، و نتیجه کار.
- وصیتنامهای که حقالزحمه را مشخص کرده باشد، معمولاً بر قاعده قانونی مقدم است (ماده ۹۰ قانون امینها).
- هزینههایی که مجری پرداخت کرده جداگانه بازپرداخت میشود.
- حقالزحمه مجری معمولاً درآمد مشمول مالیاتِ خود مجری است.
اجرای وصیتنامه ممکن است ماهها کار ببرد: شناسایی داراییها، مکاتبه با بانکها و اداره درآمد کانادا، فروش ملک، پرداخت بدهیها و تقسیم ماترک. طبیعی است که مجری بپرسد آیا بابت این کار مبلغی میگیرد و ذینفعان بپرسند چه مبلغی منصفانه است. این راهنما قواعد حقالزحمه مجری در بریتیش کلمبیا، آرای دادگاهها و راههای پیشگیری از اختلاف را توضیح میدهد.
حقالزحمه مجری چیست
مجری کسی است که در وصیتنامه برای اداره ماترک تعیین شده است. (اگر وصیتنامهای وجود نداشته باشد، دادگاه مدیر ترکه تعیین میکند و همین قواعد درباره او نیز اعمال میشود.) حقالزحمه مجری از محل ماترک و بابت «زحمت، دقت و رنج» و وقتی که مجری صرف کرده پرداخت میشود.
حقالزحمه مجری با «هزینه تأیید وصیتنامه» که هنگام درخواست حکم تنفیذ به دولت استان پرداخت میشود متفاوت است. برای آشنایی با آن، راهنمای ما درباره هزینه تأیید وصیتنامه در بریتیش کلمبیا را ببینید.
قاعده قانونی: ماده ۸۸ قانون امینها
بند ۱ ماده ۸۸ «قانون امینها» بریتیش کلمبیا (مصوب ۱۹۹۶، فصل ۴۶۴) به دیوان عالی (یا در صورت دستور دادگاه، به مدیر دفتر دادگاه) اجازه میدهد برای مجری، مدیر ترکه یا امین، حقالزحمهای منصفانه و معقول تعیین کند که از ۵٪ ارزش ناخالص کل داراییهای ماترک، شامل اصل و درآمد، بیشتر نباشد.
سه نکته درباره این قاعده مهم است:
- درصد، سقف است. دادگاه میتواند تا ۵٪ تعیین کند، اما الزامی به این کار ندارد.
- مبنا ارزش ناخالص است. محاسبه بر اساس ارزش ناخالص داراییها، شامل درآمدِ ایجادشده در دوره اداره ماترک است، نه مبلغ خالص پس از پرداخت بدهیها.
- میتواند بهتدریج تعیین شود. بند ۲ ماده ۸۸ صدور دستور را «هر از گاهی» مجاز میداند و حقالزحمه هنگام تأیید حسابهای مجری، علاوه بر هزینههای لازم، منظور میشود.
دادگاه چگونه مبلغ را تعیین میکند
دادگاههای بریتیش کلمبیا از یک آزمون پنجبخشیِ دیرینه پیروی میکنند. در پرونده میکالوف (۲۰۱۸، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۷۵۶، بند ۱۵) این عوامل چنین فهرست شدهاند:
- اندازه ماترک یا امانت؛
- میزان دقت و مسئولیت لازم؛
- مدت زمانی که صرف اداره آن شده است؛
- مهارت و توانایی نشاندادهشده؛ و
- موفقیت در نتیجه نهایی.
همان رأی تأکید کرده است که حداکثر حقالزحمه بهصورت عادی و همیشگی پرداخت نمیشود و مجری مستحق مبلغی است که در شرایط پرونده مناسب، منصفانه و معقول باشد (بند ۴۲). در پرونده بورکوویچ علیه بورکوویچ (۲۰۲۳، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۲۰۵۰) نیز همین پنج عامل تکرار شد (بند ۷۴) و پس از آنکه معلوم شد دقت و مسئولیت لازم اندک بوده، هزینه نگهداری و مدیریتِ درخواستی کاهش یافت (بند ۸۶).
در عمل، ماترکی ساده با یک حساب بانکی و خانهای که زود فروخته میشود، معمولاً درصد کمتری را توجیه میکند تا ماترکی پیچیده که شامل کسبوکار، املاک اجاری، داراییهای خارج از کشور یا دعوای حقوقی است.
مثالی ساده از سقف ۵٪
اگر ارزش ناخالص کل ماترک (همراه با درآمدِ دوره اداره) ۸۰۰٬۰۰۰ دلار باشد، حداکثر مبلغی که دادگاه طبق بند ۱ ماده ۸۸ میتواند تعیین کند ۵٪ این رقم، یعنی ۴۰٬۰۰۰ دلار است. اینکه مجری واقعاً این مبلغ یا کمتر از آن را دریافت کند، به پنج عامل بالا و شرایط وصیتنامه بستگی دارد. این مثال فقط محاسبه سقف را نشان میدهد و برآوردی از مبلغی که هر مجری دریافت خواهد کرد نیست.
هزینه نگهداری و مدیریت ۰٫۴٪
بند ۳ ماده ۸۸ «قانون امینها» به کسی که حق دریافت حقالزحمه دارد اجازه میدهد هر سال از دیوان عالی درخواست هزینه نگهداری و مدیریت تا سقف ۰٫۴٪ از میانگین ارزش بازار داراییها را بکند. دادگاه «میتواند» آن را بپذیرد. این هزینه بیشتر زمانی مطرح است که داراییها برای مدتی نگهداری و سرمایهگذاری میشوند، مانند امانت برای ذینفع صغیر، نه در اداره کوتاهمدت ماترک.
وقتی وصیتنامه حقالزحمه را تعیین کرده است
ماده ۹۰ «قانون امینها» مقرر میکند که اگر وصیتنامه یا سند ایجاد امانت حقالزحمه را تعیین کرده باشد، مواد ۸۸ و ۸۹ اعمال نمیشوند. در پرونده ماترک موریسون (۲۰۰۹، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۲۱۷، بند ۳۰) دادگاه تأیید کرد که حقالزحمه را میتوان در وصیتنامه تعیین کرد و به شرط آنکه مجری یکی از شاهدان امضای وصیتنامه نباشد، مفاد وصیتنامه بر ماده ۸۸ مقدم است.
عبارتپردازی اهمیت دارد. در پرونده ماترک زارادیچ (۲۰۲۱، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۲۴۷۸، بند ۳۴)، بندی که میگفت مجریان «میتوانند» درصدی را مطالبه کنند، اختیاری تفسیر شد و مبلغ همچنان بر اساس عوامل معمول ماده ۸۸ تعیین گردید. وصیتکنندهای که مبلغ مشخص یا عدم پرداخت حقالزحمه را میخواهد، باید آن را بهروشنی بنویسد.
هزینهها جدا از حقالزحمه است
هزینههایی که مجری از جیب خود میپردازد جزو حقالزحمه درصدی نیست. بند ۲ ماده ۸۸ میگوید حقالزحمه علاوه بر هزینههای واقعاً پرداختشده است و ماده ۹۵ «قانون امینها» به امین اجازه میدهد هزینههای اجرای امانت را بازپرداخت کند. نمونهها شامل هزینه ثبت در دادگاه، ارزیابی، بیمه ملک و سفر است. مجری باید رسیدها و دفتر حساب روشنی نگه دارد.
مجریانی که خود ذینفع هستند
بسیاری از مجریان از اعضای خانوادهاند و از وصیتنامه ارث میبرند. ذینفع بودن بهتنهایی مانع مطالبه حقالزحمه نیست. در پرونده ماترک ابراهام ارلیکمن (۲۰۰۳، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۲۰، بند ۵)، دادگاه به فرضی قابلرد اشاره کرد که اگر به مجری هدیه یا سهم معینی داده شده باشد، وصیتکننده قصد داشته مجری حقالزحمه نگیرد؛ اما این فرض در جایی که مجری در باقیمانده ماترک سهیم است مطرح نمیشود. دادگاه منابع حقوقی این موضوع را محدود دانست، بنابراین عبارات هر وصیتنامه و اوضاع و احوال اهمیت دارد.
مجریان مشترک
وقتی دو یا چند مجری با هم عمل میکنند، سقف ۵٪ در ماده ۸۸ نسبت به ماترک بیان شده است، نه نسبت به کار هر مجری. دیدگاه محتاطانه این است که یک سقف واحد برای کل ماترک وجود دارد و حقالزحمه بر اساس وصیتنامه و کار واقعی هر مجری تقسیم میشود. در پرونده واتسون علیه استرانگ (۲۰۱۶، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۱۸۹۷، بندهای ۶۶ و ۶۷)، مجریان جداگانه ارزیابی شدند: به یکی حقالزحمه موقت معادل ۴٫۵٪ ارزش ناخالص ماترک تعلق گرفت و به دیگری هیچ حقالزحمهای تعلق نگرفت.
تأیید حقالزحمه: رضایت ذینفعان یا دادگاه
مجری نباید حقالزحمه مورد اختلاف را خودسرانه برداشت کند. دو راه معمول وجود دارد:
- رضایت ذینفعان: مجری حسابها و حقالزحمه پیشنهادی را ارائه میکند و همه ذینفعان کتباً موافقت میکنند.
- تأیید دادگاه: طبق قاعده ۲۵-۱۳ «آیین دادرسی مدنی دیوان عالی بریتیش کلمبیا»، مجری یا هر شخص ذینفع میتواند درخواست دستور تأیید حسابها و دستور تعیین و تأیید حقالزحمه را بدهد. اگر همه رضایت داشته باشند، درخواست میتواند طبق قاعده ۸-۳ پیش برود؛ در غیر این صورت دادگاه ممکن است رسیدگی یا ارزیابی را به مدیر دفتر دادگاه ارجاع دهد. سوگندنامه مجری باید محاسبه حقالزحمه درخواستی را در بر داشته باشد (قاعده ۲۵-۱۳، بند ۶، جزء «الف»، شق ۶).
همچنین ماده ۹۹ «قانون امینها» بهطور کلی مجری را ملزم میکند ظرف دو سال از صدور حکم، نخستین حسابها را به تأیید دادگاه برساند، مگر آنکه همه ذینفعان کتباً حسابها را تأیید کنند یا دادگاه دستور دیگری بدهد؛ ذینفع نیز میتواند با ارسال اخطار، حساب سالانه بخواهد. طبق بند ۳ ماده ۱۵۷ «قانون وصیتنامهها، ماترک و وراثت»، مجری در برخی موارد، از جمله وقتی حسابها تأیید شده یا همه ذینفعان با آنها موافقت کردهاند، میتواند بدون اخطار درخواست ابراء ذمه کند.
اگر مجریان و ذینفعان به توافق نرسند، اختلاف ممکن است به دعوای ماترک تبدیل شود. برای راهنمایی بیشتر درباره نقش مجری، صفحه مشاوره و پشتیبانی برای مجریان را ببینید.
مالیات بر حقالزحمه مجری
حقالزحمه مجری بهطور کلی درآمد مشمول مالیاتِ خود مجری است. «قانون مالیات بر درآمد» کانادا پاداش و حقالزحمه ناشی از سمت را جزو درآمد میداند (ماده ۵ بند ۱ و ماده ۶ بند ۱ جزء «ج»)، و مجری حرفهای ممکن است آن را درآمد کسبوکار گزارش کند. حقالزحمه از محل ماترک پرداخت میشود و نحوه دقیق گزارش به شرایط بستگی دارد؛ بنابراین مجری پیش از مطالبه حقالزحمه بهتر است با مشاور مالیاتی مشورت کند. برخی مجریانی که خود ذینفع اصلیاند، به همین دلیل از حقالزحمه صرفنظر میکنند.
نکات کاربردی برای مجریان و ذینفعان
- ابتدا وصیتنامه را بخوانید. ببینید آیا حقالزحمه را تعیین کرده، هدیه مشخصی به مجری داده یا در این باره ساکت است.
- دفتر زمان نگه دارید. تاریخها، کارها و ساعتها را ثبت کنید؛ این مهمترین مدرک برای پنج عامل است.
- حسابهای کامل نگه دارید. اصل، درآمد، هزینهها و تقسیمها را جدا ثبت کنید.
- موضوع را زود مطرح کنید. گفتوگو درباره حقالزحمه پیشنهادی پیش از تقسیم نهایی میتواند از اختلاف بکاهد.
- پیشپرداخت به خود نکنید. حقالزحمه را فقط با رضایت ذینفعان یا دستور دادگاه بردارید.
- ذینفعان حق پرسش دارند. میتوانید حسابها را بخواهید و در صورت لزوم، بررسی حقالزحمه را از دادگاه درخواست کنید.
پرسشهای متداول
حقالزحمه مجری وصیتنامه در بریتیش کلمبیا چیست؟
حقالزحمه مجری (که «پاداش» یا «اجرت» مجری نیز نامیده میشود) مبلغی است که مجری ممکن است بابت وقت، دقت و مسئولیتِ اداره ماترک از محل ماترک دریافت کند. قاعده اصلی در بریتیش کلمبیا ماده ۸۸ «قانون امینها» است.
حداکثر حقالزحمه مجری در بریتیش کلمبیا چقدر است؟
طبق بند ۱ ماده ۸۸ «قانون امینها»، دادگاه میتواند مبلغی منصفانه و معقول تا سقف ۵٪ از ارزش ناخالص کل داراییهای ماترک، شامل اصل و درآمد، تعیین کند. این رقم سقف است، نه حق خودکار.
آیا مجری بهطور خودکار ۵٪ دریافت میکند؟
خیر. دادگاههای بریتیش کلمبیا تصریح کردهاند که حداکثر حقالزحمه بهصورت عادی و همیشگی پرداخت نمیشود و مبلغ باید در شرایط هر پرونده منصفانه و معقول باشد (پرونده میکالوف، ۲۰۱۸، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۷۵۶، بند ۴۲).
چه عواملی میزان حقالزحمه مجری را تعیین میکند؟
دادگاه معمولاً اندازه ماترک، میزان دقت و مسئولیت، مدت زمان صرفشده، مهارت و توانایی مجری و نتیجه نهایی را بررسی میکند (پرونده میکالوف، بند ۱۵؛ پرونده بورکوویچ علیه بورکوویچ، ۲۰۲۳، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۲۰۵۰، بند ۷۴).
هزینه سالانه نگهداری و مدیریت ۰٫۴٪ چیست؟
بند ۳ ماده ۸۸ «قانون امینها» به کسی که حق دریافت حقالزحمه دارد اجازه میدهد هر سال از دیوان عالی بریتیش کلمبیا درخواست هزینه نگهداری و مدیریت تا سقف ۰٫۴٪ از میانگین ارزش بازار داراییها را بکند. این هزینه بیشتر در مواردی مطرح است که داراییها مدتی نگهداری و مدیریت میشوند، مانند امانت برای ذینفع صغیر.
آیا وصیتنامه میتواند حقالزحمه مجری را تعیین کند؟
بله. طبق ماده ۹۰ «قانون امینها»، اگر وصیتنامه حقالزحمه را تعیین کرده باشد، مواد ۸۸ و ۸۹ اعمال نمیشوند. اما عبارتی که فقط میگوید مجری «میتواند مطالبه کند» ممکن است اختیاری تفسیر شود و مبلغ همچنان بر اساس ماده ۸۸ تعیین گردد (پرونده ماترک زارادیچ، ۲۰۲۱، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۲۴۷۸، بند ۳۴).
آیا هزینههایی که مجری از جیب خود میپردازد جزو حقالزحمه است؟
خیر. حقالزحمه علاوه بر هزینههایی است که واقعاً پرداخت شدهاند (بند ۲ ماده ۸۸) و ماده ۹۵ «قانون امینها» اجازه میدهد امین هزینههای لازم برای اجرای امانت را از محل ماترک بازپرداخت کند. همه رسیدها را نگه دارید.
آیا مجریای که خود ذینفع است میتواند حقالزحمه بگیرد؟
بهطور کلی بله. ذینفع بودن در باقیمانده ماترک بهتنهایی مانع دریافت حقالزحمه نیست. اما اگر به مجری هدیه یا سهم معینی داده شده باشد، ممکن است فرض قابلردی وجود داشته باشد که آن هدیه بهجای حقالزحمه است (پرونده ماترک ابراهام ارلیکمن، ۲۰۰۳، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۲۰، بند ۵).
آیا هر یک از مجریان مشترک ۵٪ دریافت میکنند؟
سقف ۵٪ در ماده ۸۸ نسبت به ارزش ماترک سنجیده میشود، نه برای هر مجری جداگانه؛ بنابراین دیدگاه محتاطانه این است که یک سقف واحد برای کل ماترک وجود دارد. دادگاه کار و رفتار هر مجری را بررسی میکند؛ در پرونده واتسون علیه استرانگ، ۲۰۱۶، دیوان عالی بریتیش کلمبیا ۱۸۹۷، به یکی از مجریان حقالزحمه تعلق گرفت و به دیگری نه.
چه کسی حقالزحمه مجری را تأیید میکند؟
حقالزحمه میتواند با رضایت کتبی همه ذینفعان تأیید شود یا دادگاه آن را تعیین کند. طبق قاعده ۲۵-۱۳ «آیین دادرسی مدنی دیوان عالی بریتیش کلمبیا»، مجری یا هر شخص ذینفع میتواند درخواست تأیید حسابها و تعیین و تأیید حقالزحمه را ارائه دهد.
آیا حقالزحمه مجری مشمول مالیات است؟
بهطور کلی بله. حقالزحمه مجری معمولاً طبق «قانون مالیات بر درآمد» کانادا درآمد مجری محسوب میشود (برای مثال، ماده ۵ بند ۱ و ماده ۶ بند ۱ جزء «ج» درباره پاداش و حقالزحمه ناشی از سمت). نحوه دقیق گزارش به شرایط بستگی دارد، پس از مشاور مالیاتی راهنمایی بگیرید.
آیا مجری میتواند از دریافت حقالزحمه صرفنظر کند؟
بله. مجری میتواند حقالزحمه مطالبه نکند، مثلاً وقتی خود ذینفع اصلی است. با این حال باید سوابق دقیق نگه دارد و همچنان میتواند هزینههای لازم را بازپرداخت کند.
رزرو وقت مشاوره
اگر مجری هستید و درباره مطالبه حقالزحمه تصمیم میگیرید، یا ذینفعی هستید که درباره حقالزحمه پیشنهادی یا حسابهای ماترک پرسش دارید، دفتر وکالت پکس لا میتواند وضعیت شما را بررسی و گزینههایتان را توضیح دهد. دفتر وکالت پکس لا یک دفتر وکالت عمومی با دفاتری در ونکوور شمالی و تورنتو است و میتوانید با هر یک از این دو دفتر وقت مشاوره رزرو کنید.
این مطلب صرفاً جنبه اطلاعرسانی عمومی دارد و مشاوره حقوقی محسوب نمیشود. قوانین ممکن است تغییر کنند و هر پرونده شرایط خاص خود را دارد. مطالعه این مطلب رابطه وکیل و موکل ایجاد نمیکند. برای مشاوره درباره وضعیت خود، لطفاً با وکیل وقت مشاوره رزرو کنید.
0 Comments