کار با ویزای همراه کانادا؛ شرایط قانونی اجازه کار همسر چیست؟

یکی از سوالات بسیار متداول متقاضیان مهاجرت این است: در صورتی که همسرم با ویزای همراه وارد کانادا شود میتواند کار کند؟ پاسخ دقیق و حقوقی به این سوال این است: بله، اما فقط در صورتی که خودِ همسر شما مجوز کار (Work Permit) معتبر و مستقل داشته باشد. صرفِ ورود به عنوان همراه یا داشتن ویزای توریستی، به هیچ وجه حق کار در کانادا را ایجاد نمی‌کند.

در حقوق کانادا، اصول بسیار سخت‌گیرانه‌ای برای اشتغال اتباع خارجی وجود دارد. در این مقاله به بررسی دقیق قوانین مهاجرتی و آرای دادگاه فدرال کانادا در این زمینه می‌پردازیم تا با دیدی کاملاً قانونی به موضوع کار با ویزای همراه کانادا نگاه کنید.

۱. اصل اساسی حقوقی: ممنوعیت کار بدون مجوز رسمی

در حقوق کانادا اصل بر این است که یک تبعه خارجی «بدون مجوز رسمی» نمی‌تواند کار کند. در قانون مهاجرت و حفاظت از پناهندگان کانادا (Immigration and Refugee Protection Act – IRPA) صراحتاً آمده است:

“A foreign national may not work or study in Canada unless authorized to do so under this Act.”

همچنین این قانون تایید می‌کند که صدور این مجوز منوط به بررسی افسر مهاجرت است: “An officer may, on application, authorize a foreign national to work or study in Canada if the foreign national meets the conditions set out in the regulations.” بنابراین، هیچ‌گونه حق کار خودکاری برای همراه وجود ندارد.

۲. نیاز به مجوز کار مستقل (Open Work Permit) برای همسر

مقررات مهاجرتی کانادا نیز این اصل را تایید می‌کنند. در مقررات مهاجرت و حفاظت از پناهندگان (Immigration and Refugee Protection Regulations – IRPR) آمده است:

“A foreign national may not enter Canada to work without first obtaining a work permit.”

بنابر این ماده قانونی، صرفِ «ویزای همراه» یا ورود به عنوان همراه، به‌تنهایی حق کار ایجاد نمی‌کند. وضعیت همسر شما به نوع مدرک صادر شده بستگی دارد:

• اوپن ورک پرمیت (Open Work Permit): اگر برای همسر شما این مجوز صادر شده باشد، اصل بر این است که او می‌تواند برای هر کارفرمایی در کانادا کار کند.
• ویزای اقامت موقت / ویزیتور (Visitor Record): اگر همسر شما فقط با ویزای توریستی کانادا یا ویزیتور رکورد وارد شده باشد، حق کار ندارد مگر اینکه جداگانه و واجد شرایط، مجوز کار بگیرد.

۳. وابستگی مطلق حق کار همسر به وضعیت متقاضی اصلی

این حق کار برای همسر مطلق نیست و به طور کامل به وضعیت و شرایط شخص اصلی (متقاضی اصلی) بستگی دارد. دادگاه فدرال کانادا در پرونده‌های متعدد به این موضوع اشاره کرده است.

در پرونده تایید شده Likhi v. Canada (Citizenship and Immigration), 2020 FC 171، دادگاه فدرال تصریح کرد که همسرِ فرد خارجی فقط وقتی واجد شرایط open work permit همراه است که وضعیت شخص اصلی واجد شرایط باشد. دادگاه در بند ۱۷ اعلام کرد:

“A dependent spouse is only eligible to apply for an open work permit if the principle foreign worker physically resides, or plans to physically reside, in Canada while working”

همچنین دادگاه در بند ۱۸ افزود: “As Mr. Sethi currently has no status in Canada, he is ineligible to act as the principal for Ms. Likhi’s application for a dependent open work permit”. این بدان معناست که اگر مجوز یا وضعیت شخص اصلی از بین برود یا شرایط لازم را نداشته باشد، حق کار همسر هم ممکن است از بین برود یا قابل تمدید نباشد.

۴. شرایط ویژه در صورتی که متقاضی اصلی دانشجو باشد

اگر مجوز کار همسر بر مبنای همراهیِ یک دانشجو صادر می‌شود، شرط کلیدی این است که دانشجوی اصلی در زمان بررسی پرونده، حتماً دانشجوی تمام‌وقتِ واجد شرایط باشد.

در پرونده دادگاه فدرال Badial v. Canada (Citizenship and Immigration), 2020 FC 108، دادگاه در بند ۳۰ اعلام کرد:

“The sole issue was whether she continued to be enrolled as a “full-time” student … as required by s 205(c)(ii) of the Regulations.”

دادگاه در بند ۳۷ تاکید کرد که سوابق گذشته ملاک نیست: “The fact that Ms. Kaur may have been a “full-time” student in the past does not mean that she was at the time of the Applicant’s application for an open work permit”. پس کار کردن همسر کاملاً وابسته به این است که مبنای تحصیل تمام‌وقت دانشجو در زمان درخواست پابرجا باشد.

۵. شرایط ویژه در صورتی که متقاضی اصلی کارگر باشد

در صورتی که متقاضی اصلی به عنوان نیروی کار در کانادا حضور دارد، آرای جدید دادگاه‌ها نشان می‌دهد که نوع شغل و سطح مهارتی متقاضی اصلی برای دریافت مجوز کار همسر اهمیت بالایی دارد.

در پرونده Vahdad v. Canada (Citizenship and Immigration), 2024 FC 2009، دادگاه با استناد به دستورالعمل‌های اداری تصریح کرد که شخص اصلی باید:

“be employed or will be employed in a high-skilled occupation (TEER 0, 1, 2 or 3 …)”

همین موضوع در پرونده جدیدتر Singh v. Canada (Citizenship and Immigration), 2026 FC 544 مورد تایید قرار گرفت و دادگاه بیان داشت:

“one stream of OWP allows family members of foreign nationals authorized to work in high-skilled occupations — meaning an occupation falling under training, education, experience, and responsibilities [TEER] categories 0, 1, 2 or 3 — to accompany or join them in Canada.”

نتیجه‌گیری: همسر شما ممکن است بتواند در کانادا کار کند، اما این امر خودکار نیست. کار با ویزای همراه کانادا مشروط به این است که روی برگه یا نامهٔ ورود او صراحتاً عبارت Open Work Permit درج شده باشد؛ در غیر این صورت (داشتن ویزای توریستی یا همراهِ ساده)، اجازه کار وجود نخواهد داشت.

سوالات متداول (FAQ)

آیا همسر با ورود از طریق ویزای همراه کانادا مستقیماً حق کار دارد؟

خیر. صرف ورود به عنوان همراه یا داشتن ویزای توریستی حق کار ایجاد نمی‌کند. همسر شما حتماً باید برگه رسمی مجوز کار سرگشاده (Open Work Permit) را از اداره مهاجرت دریافت کرده باشد تا بتواند به صورت قانونی کار کند.

اگر وضعیت اقامتی متقاضی اصلی باطل شود، اجازه کار همسر چه می‌شود؟

از آنجا که اوپن ورک پرمیت همسر کاملاً وابسته به وضعیت متقاضی اصلی است، در صورت ابطال یا فقدان وضعیت قانونی شخص اصلی (یا عدم اقامت فیزیکی او در کانادا)، همسر دیگر واجد شرایط تمدید یا حفظ مجوز کار نخواهد بود.

آیا همسر هر دانشجویی در کانادا می‌تواند برای مجوز کار اقدام کند؟

خیر. بر اساس ماده ۲۰۵ مقررات مهاجرتی (IRPR)، متقاضی اصلی حتماً باید در زمان بررسی پرونده به صورت «تمام‌وقت» در حال تحصیل باشد. صرفِ دانشجو بودن در گذشته، حق کار فعلی را برای همسر تضمین نمی‌کند.

آیا رتبه شغلی (TEER) شخص اصلی روی مجوز کار همسر تاثیر دارد؟

بله. طبق آرای دادگاه فدرال در پرونده‌های سال‌های اخیر (مانند پرونده‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۶)، در مسیرهای مشخصی از اوپن ورک پرمیت، شخص اصلی باید در مشاغل ماهرانه با دسته مهارتی TEER 0, 1, 2 or 3 مشغول به کار باشد یا پیشنهاد کاری داشته باشد.