آیا خیانت همسر تاثیری در میزان پرداخت نفقه یا تقسیم اموال در کانادا دارد؟

خیر، در بیشتر موارد خیانت همسر در کانادا روی نفقه همسر یا تقسیم اموال اثر مستقیم ندارد. سیستم حقوقی خانواده در کانادا بر پایه نظام «بدون تقصیر» (No-Fault Regime) اداره می‌شود؛ به این معنی که دادگاه‌ها رفتارهای اخلاقی یا تقصیر زناشویی را ملاک تعیین حقوق مالی قرار نمی‌دهند. با این حال، دو استثنای مشخص وجود دارد: اول اینکه خیانت می‌تواند به عنوان یکی از دلایل قانونی اثبات فروپاشی ازدواج جهت ثبت طلاق مطرح شود. دوم اینکه اگر خیانت با اثر مالی واقعی و عینی همراه باشد ــ مانند خرج کردن اموال خانواده برای رابطه خارج از ازدواج، پنهان‌کاری یا کم‌کردن عمدی دارایی‌ها ــ این پیامدها تحت عنوان تخلف مالی بررسی می‌شوند، نه به عنوان یک تقصیر اخلاقی.

جدول راهنمای سریع: نحوه برخورد قانون کانادا با خیانت همسر

قانون فدرال طلاق و نفقه همسر در کانادا

در قانون فدرال، خیانت یکی از پایه‌های اثبات طلاق است. بند 8(2)(b) از قانون طلاق کانادا (Divorce Act) بیان می‌کند:

“the spouse against whom the divorce proceeding is brought has, since celebration of the marriage, (i) committed adultery”

اما همین قانون در زمان بررسی تأثیر خیانت بر نفقه و تقسیم اموال در کانادا صریحاً دادگاه‌ها را از دخالت دادن رفتارهای اخلاقی منع کرده است. بند 15.2(5) قانون طلاق می‌گوید:

“the court shall not take into consideration any misconduct of a spouse in relation to the marriage”

بنابراین، دادگاه برای تعیین تکلیف نفقه ملزم است طبق بند 15.2(4) صرفاً به وضعیت مالی و معیشتی طرفین نگاه کند:

“the court shall take into consideration the condition, means, needs and other circumstances of each spouse”

اهداف تعیین نفقه طبق بند 15.2(6) کاملاً مادی و اقتصادی هستند؛ مواردی نظیر جبران مزایا یا زیان‌های اقتصادی ناشی از ازدواج، کاهش مشکلات مالی ناشی از جدایی و تشویق به خودکفایی اقتصادی طرفین.

رویکرد دادگاه‌های کانادا نسبت به بدرفتاری زناشویی

دادگاه‌های کانادا همواره این اصل عدم تاثیرگذاری مسائل اخلاقی بر حقوق مالی را تایید کرده‌اند. در پرونده Doucet v Doucet, 2016 ONSC 5602 دادگاه صراحتاً اعلام کرد:

“Infidelity does not disentitle a spouse to spousal support. Section 15.2(5) of the Divorce Act provides that in making a spousal support order, the court shall not consider any misconduct of a spouse in relation to the marriage.” : para 122

این رویه در سطوح بالاتر یعنی دادگاه استیناف نیز مورد تایید قرار گرفته است. در رای پرونده Unterschultz v Clark, 2022 ABCA 335 آمده است که از نفقه نباید به عنوان ابزاری برای جریمه یا تنبیه استفاده کرد:

“A spousal support award is not to be used to punish a spouse for bad behavior or perceived character flaws.”

دادگاه در این پرونده تاکید کرد که بدرفتاری زناشویی فاکتور مرتبطی در اعطای نفقه نیست و هدف از آن تنبیه فرد پرداخت‌کننده نیست.

استثناهای محدود: پیامدهای واقعی و مادی خیانت

نکته ظریفی که وجود دارد این است که خودِ عنوان اخلاقی خیانت تاثیری ندارد، اما پیامدهای عینی، مالی یا روانی شدید آن ممکن است در محاسبات دادگاه وارد شود. دادگاه استیناف انتاریو در پرونده Kohli v. Thom, 2025 ONCA 200 با تکیه بر اصول دیوان عالی توضیح داد:

“There is, of course, a distinction between the emotional consequences of misconduct and the misconduct itself. The consequences are not rendered irrelevant because of their genesis in the other spouse’s misconduct. If, for example, spousal abuse triggered a depression so serious as to make a claimant spouse unemployable, the consequences of the misconduct would be highly relevant … The policy … is to focus on the consequences of the spousal misconduct not the attribution of fault.” : para 136

به عبارت دیگر، اگر رفتار یک همسر باعث بروز آسیبی واقعی (مانند افسردگی حاد که مانع از کار کردن فرد شود) شده باشد، دادگاه به آن «پیامد و اثر مادی» توجه می‌کند، نه اینکه بخواهد فرد را به خاطر خیانت تنبیه کند.

همین منطق در پرونده‌ای در استان بریتیش کلمبیا به نام D.L.A. v. N.W.A., 2026 BCSC 7 تکرار شده است:

“Allegations of a spouse’s misconduct, alone, cannot be used as a reason for the other spouse’s inability to become and remain reasonably self-sufficient. Unless it fits within the limited circumstances outlined in Leskun, misconduct is not to be considered when calculating support.”

دادگاه در نهایت اشاره کرد که وقوع یک رابطه خارج از ازدواج برای زیر پا گذاشتن چارچوب قانونی طلاق بدون تقصیر کافی نیست. بنابراین صرف ادعای خیانت، تعهدات مالی را تغییر نمی‌دهد.

نفقه فرزند و بی‌ارتباط بودن مسئله خیانت

در حوزه نفقه فرزند، قوانین بسیار سخت‌گیرانه‌تر و مستقل از رفتار والدین هستند. بر اساس بند 17(6.1) قانون طلاق، دادگاه باید دقیقاً بر اساس دستورالعمل‌ها رفتار کند:

“A court making a variation order in respect of a child support order shall do so in accordance with the applicable guidelines.”

طبق بند 26.1(2)، تامین مالی فرزندان یک تکلیف مشترک بر اساس توانایی مالی است:

“spouses have a joint financial obligation to maintain the children of the marriage in accordance with their relative abilities”

در پرونده El Sherif v Abdallah, 2018 ONSC 5195 دادگاه تصریح کرد که تنبیه والدین یا فرزندان جایی در وظایف دادگاه در قبال نفقه فرزند ندارد. همچنین در رای دادگاه بریتیش کلمبیا در پرونده C.C.R. v T.A.R., 2016 BCSC 519 آمده است که دریافت نفقه، حق خودِ فرزند است نه والدِ گیرنده (Para 84). دادگاه در پاسخ به والدی که به دلیل اختلافات شخصی حاضر به پرداخت نفقه نبود اعلام کرد این امر مبنای درستی برای سلب حق فرزند نیست (Para 89).

قوانین استانی تقسیم اموال و اصل برابری مالی

برخلاف قوانین طلاق، موضوع تقسیم اموال در صلاحیت قوانین استانی است. با این حال، در اکثر استان‌های کلیدی، مبنا برابری مالی و حسابداری دارایی‌هاست، نه سنجش رفتارهای اخلاقی.

استان انتاریو

بر اساس بند 5(1) از قانون حقوق خانواده انتاریو (Family Law Act, R.S.O. 1990, c. F.3)، قاعده اصلی، تقسیم مساوی دارایی خالص خانواده (Equalization) است:

“the spouse whose net family property is the lesser … is entitled to one-half the difference between them”

دادگاه تنها در صورتی که تقسیم مساوی دارایی‌ها «ناجوانمردانه و غیرمنصفانه» (Unconscionable) باشد می‌تواند سهم متفاوتی تعیین کند؛ آن هم بر اساس فاکتورهای مادی مثل کاهش عمدی یا بی‌مهابای ارزش دارایی‌ها توسط یکی از زوجین (s. 5(6)(d)) یا مسائل مربوط به نگهداری و حفظ اموال (s. 5(6)(h)).

دادگاه استیناف انتاریو در پرونده Frick v Frick, 2016 ONCA 799 در مورد خرج‌کردن پول برای رابطه خارج از ازدواج تاکید کرد که تمرکز قانون بر روی رفتار غیراخلاقی نیست بلکه بر روی پیامدهای مالی آن است (Para 25). دادگاه افزود احساس جریحه‌دار شدن عواطف بدون ارتباط مستقیم با بدهی‌ها یا اموال کافی نیست و این بند قانون کاملاً بسته تنظیم شده تا مانع ورود مسائلی مثل بدرفتاری‌های زناشویی شود (Para 32).

همین اصل در پرونده D’Amico v D’Amico, 2022 ONSC 574 در پاراگراف 162 تایید شده است:

“the only type of conduct that the Court may consider in making an order which provides other than direct equalization is economic misconduct… The property provisions of the [Family Law] Act should not be used to punish the traditional types of marital misconduct.”

استان بریتیش کلمبیا

ماده 81 از قانون حقوق خانواده بریتیش کلمبیا (Family Law Act [SBC 2011] c. 25) تصریح می‌کند که زوجین به طور مساوی در اموال و بدهی‌های خانواده سهیم هستند، فارغ از میزان استفاده یا مشارکت هر کدام. دادگاه تنها در صورتی که تقسیم مساوی «به شدت غیرمنصفانه» باشد (s. 95(1)) و با توجه به معیارهای مالی نظیر کاهش جدی ارزش اموال توسط یکی از طرفین (s. 95(2)(g)) سهم را تغییر می‌دهد.

استان آلبرتا

قانون اموال خانواده در آلبرتا (Family Property Act) در ماده 7(4) اصل را بر تقسیم مساوی می‌گذارد مگر اینکه غیرعادلانه باشد. طبق ماده 8(l)، دادگاه به این نگاه می‌کند که آیا یکی از طرفین اموال را به ضرر دیگری هدر داده یا حیف و میل کرده است (Dissipation). بنابراین در آلبرتا نیز مخارج صرف‌شده برای خیانت تنها از جنبه اتلاف مادی دارایی بررسی می‌شود.

قوانین استانی در خصوص عدم تاثیر رفتار بر نفقه

قوانین استانی نیز صریحاً بررسی رفتار اخلاقی را در تعیین نفقه ممنوع کرده‌اند:

• انتاریو (بند 33(10)): تعهد به پرداخت نفقه بدون توجه به رفتار طرفین وجود دارد، مگر در موارد بسیار حاد که رفتار به معنای نفی کامل رابطه باشد.
• بریتیش کلمبیا (ماده 166): دادگاه نباید به بدرفتاری توجه کند، مگر اینکه آن رفتار مستقیماً نیاز به نفقه یا توانایی پرداخت آن را تحت تاثیر قرار داده باشد.
• آلبرتا (ماده 59): بدرفتاری زناشویی در محاسبه نفقه وارد نمی‌شود مگر آنکه مستقیماً نیاز به حمایت مالی را تشدید یا توانایی پرداخت را مختل کند.

قراردادهای خانوادگی و شرط پاکدامنی

در برخی استان‌ها مانند انتاریو، حتی نمی‌توان به صورت قراردادی فرد را به خاطر خیانت تنبیه کرد. بند 56(2) قانون حقوق خانواده انتاریو بیان می‌دارد:

“A provision in a domestic contract … whereby any right of a party is dependent upon remaining chaste is unenforceable”

این یعنی شروطی که در قراردادهای ازدواج یا جدایی گنجانده می‌شوند و حقوق مادی فرد را مشروط به پاکدامنی یا عدم خیانت می‌کنند، از نظر قانونی فاقد اعتبار و غیرقابل اجرا هستند.

سوالات متداول (FAQ)

آیا در صورت خیانت، حق نفقه همسر به طور کامل از بین می‌رود؟

خیر. طبق ماده 15.2(5) قانون طلاق فدرال کانادا و قوانین استانی مربوطه، دادگاه‌ها مجاز نیستند در زمان تعیین صلاحیت یا میزان نفقه همسر، موضوع خیانت یا مسایل اخلاقی را ملاک قرار دهند.

آیا می‌توانم به خاطر خیانت همسرم، سهم بیشتری از اموال مشترک دریافت کنم؟

خیر، قوانین تقسیم اموال در کانادا بر مبنای سیستم بدون تقصیر عمل می‌کنند. سهم شما تنها در صورتی تغییر می‌کند که همسرتان مبالغ قابل توجهی از اموال خانواده را صرف آن رابطه کرده یا دارایی‌ها را حیف و میل (Dissipate) کرده باشد که این موضوع به عنوان تخلف مالی بررسی می‌شود.

آیا خیانت همسر تاثیری در میزان نفقه فرزند دارد؟

خیر. نفقه فرزند حق قانونی خودِ کودک است و میزان آن صرفاً بر اساس درآمد والدین و جداول قانونی (Child Support Guidelines) تعیین می‌شود. رفتارهای زناشویی هیچ اثری روی این مبالغ ندارند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص حقوق خانواده در کانادا، با دفتر وکالت پکس لا در ارتباط باشید.