I hopukina koe e ngā Pirihimana o Kanata? Ō Tika Ture me te Ture Pēra
Whakaarohia kei te hikoi koe i te tiriti ka hopukina ohoreretia koe e tetahi pirihimana. I tēnei wā tino taumaha, tino taumaha, e mōhio ana koe ki ō tika taketake mēnā ka hopukina koe e ngā pirihimana o Kanata kia tiakina tika ai koe i raro i te ture?
I raro i te kaupapa ture o Kanata, kāore koe e kore e ārai i ngā mahi a ngā pirihimana. Me arotake e mātou ō parenga ture taketake mā te whakamahi i ngā whakaritenga ture tika me ngā whakataunga matua a te Kōti Matua hei ārahi i a koe i roto i te pūnaha.
Te Tiakitanga Ture mō te Pupuri Tūpono
Tekiona 9 o te Kanikani Tika Tangata me te Mate e kī mārama ana he tika tō te katoa kia kaua e puritia noatia, e mauheretia rānei. Me whai take ture tūturu ngā āpiha whakahaere ture i mua i te taea e rātou te whakawhāiti ture i tōu herekoretanga whaiaro.
Ina aukatia koe e ngā pirihimana, ka whakatakotoria e te Wāhanga 10(a) o te Kāreti he kawenga ā-ture ki a rātou kia whakamōhio atu ki a koe ngā take. He tika tōu ki te mōhio he aha koe i puritia ai kia taea ai e koe te whakautu tika ki te rangahau e haere tonu ana.
Te Tika Koura ki te Whakangāwari me te Whiwhi Tohutohu
Ina hopukina koe e ngā pirihimana o Kanata, ka whakahohea tonutia te Wāhanga 10(b) o te Kāreti, ka hoatu ki a koe te mana taketake ki te pupuri me te tohutohu i tētahi rōia me te kore e whakaroa. He herenga ture tā ngā pirihimana ki te whakarato ki a koe te urunga tonu ki ngā nama waea mō ngā rōia mahi, ngā ratonga āwhina ture kore utu rānei.
Kia kōrero rā anō koe ki tētahi rōia tiaki taihara, kei a koe te mana koura ki te wahangu e ahu mai ana i te Wahanga 7 o te Kāreti. Kāore rawa he herenga ture i a koe ki te whakautu i ngā pātai a ngā pirihimana, ki te tuku kōrero, ki te hanga taunakitanga whakapae rānei mōu ake.
Te Mātāpono o te Ārai me te Tukunga Tonu
He rerekē ki te whakapono o te marea, ko te whakaaro taketake o te pūnaha whakawā taihara o Kanata e tautoko nui ana i tō tukunga tonu mai i te pupuri herehere. I raro i te Wāhanga 493.1 o te Te Ture Taihara o Kanata, e mōhiotia ana ko te mātāpono o te here, me whakatairanga e ngā kōti te tukunga tuatahi.
Ngā whakataunga nui a te Kōti Matua o Kanata, pērā i R. v. Antic a R. v. Zora, e tino whakanui ana ko te herekoretanga mutunga kore te tūranga taunoa. Hei tāpiri, e whakahau ana te Wāhanga 493.2 me whai whakaaro ngā kōti ki ngā āhuatanga ahurei o ngā tāngata Taketake kua whakapaetia, ngā taupori ngoikore rānei i te wā e whakatau ana i te pēra.
Te Whakawātanga Take Whakaatu (Pēra) i raro i te Wāhanga 515
Ki te kore ngā pirihimana e tuku i a koe i taua wā tonu, me kawe koe ki mua i te kaiwhakawā, ki te kaiwhakawā rānei i roto i ngā hāora 24. E mōhiotia whānuitia ana tēnei tukanga whakawā ko te whakawakanga Whakaatu Take, ko te whakawakanga pēra rānei, e whakahaeretia ana i raro i te Wāhanga 515 o te Ture Taihara, ā, he wāhanga tino nui tēnei i muri i te hopukanga e ngā pirihimana o Kanata.
I roto i tēnei whakawakanga, ka pikaua e te kaiwhakapae o te karauna te kawenga ture nui ki te whakaatu i te take tika o tō pupuri tonu. I raro i te Wāhanga 515(10), ka taea e te kaiwhakapae te whakakore i tō tukunga i runga i ngā take ture motuhake e toru, whaiti:
Ko te mōrearea ka oma te tangata whakapae i te mana whakahaere, ka kore rānei e tae atu ki ngā rā whakawā a muri ake nei.
Te tiakitanga, te haumaru rānei o te marea, tae atu ki te tūponotanga nui o te hara anō, o te pokanoa rānei ki te whakawā.
Hei pupuri i te whakapono o te marea ki te whakahaerenga o te whakawa, e rāhuitia ana mō ngā hara taihara tino kino, tutu rānei.
Ngā Tika Reo i roto i ngā Kōti o Kanata
Kei raro i te Wāhanga 530 o te Ture Taihara tētahi atu ārai ture nui e pā ana ki tāu whiriwhiri i te reo mana mō te whakawakanga. Ko te whakataunga hītori a te Kōti Matua o Kanata i roto i R. v. Tayo Tompouba e whakaū ana me whakarite e ngā kōti kia mārama katoa koe ki tēnei kōwhiringa.
Mena he iti noa te ruarua o te kaiwhakawā e mārama ana koe ki tō tika ki te whakawakanga i te reo Pākehā, i te reo Wīwī rānei, ka mutu ngā mahi. E hiahia ana te pūnaha whakawā kia tino mārama te reo i mua i te tuku i tētahi whakawakanga taihara ki te haere tonu mō tētahi tangata whenua kua whakapaea.
I a koe e taunekeneke ana me ngā pirihimana, kia tino marino, kia atawhai, kia mahi tahi, engari kia mau tonu tō tūnga mō ō tika ā-ture. Mena kei te hiahia koe, tō whanaunga rānei ki tētahi māngai ture, whakapā atu ki te tīma ture i Te Kamupene Ture o Pax tonu mo te awhina.
Pātai Auau
Hei whakamōhiotanga me hei mātauranga anake ngā kōrero e tukuna ana, ā, kāore pea e tika. Kāore ēnei kōrero e whakakapi i te whiwhi tohutohu ture mai i tētahi rōia whai tohu, e mahi ana. Mena kei te pāngia koe e tētahi raruraru ture, me whakarite he wā hui, me kōrero ki tētahi o ā mātou rōia whai raihana, e mahi ana.
0 Comments